Massale verkrachting in Congo, al tien jaar lang een strijdmiddel

Oost-Congo wordt al jaren geteisterd door geweld. Verkrachtingen zijn er haast de norm geworden. Trouw bezocht het gebied en sprak met slachtoffers.

Justine Baguma (37) is een van de tienduizenden vrouwen die jaarlijks in Congo verkracht worden. Hoeveel daders het waren, kon ze niet eens bijhouden. Haar man moest toekijken en werd na afloop wreed vermoord. Gewapende rebellen begroeven hem levend.

Het conflict in Congo, waar onlangs een wankel bestand kwam, is een van de wreedste van het Afrikaanse continent. Sinds 1996 vonden er honderdduizenden beestachtige verkrachtingen plaats.

Professor Yakin Ertürk, speciale VN-rapporteur voor geweld tegen vrouwen, noemde de situatie in Zuid-Kivu vorig jaar na haar bezoek de ergste crisis op haar werkterrein. Ze doelde met name op de beestachtige verkrachtingen door Rwandese Hutu-rebellen, gecombineerd met martelingen en maandenlange seksuele slavernij. Bij een voorval in 2005 in Nindja, waarover de VN berichtten in een rapport van februari jongstleden, dwong een rebellencommandant een verkrachte vrouw om de handen en voeten van haar vermoorde schoonzussen te bakken en op te eten.

In het oosten van Congo, in de provincie Noord-Kivu, wordt het staakt-het-vuren bijna dagelijks geschonden. Hier nemen de verkrachtingen ook weer toe, na een aanvankelijke daling. Seksueel misbruik is er de norm voor alle gewapende partijen. Eerst diende de verkrachting vooral als oorlogswapen, maar nu de conflictgebieden kleiner zijn geworden is het steeds vaker een ’gewone’ misdaad. In heel Congo zijn vorig jaar ruim 32.000 mensen verkracht.