Kroes stelt vragen over pillenbeleid

De farmaceutische sector en minister Klink moeten de Europese Commissie uitleg geven over de mededinging in de geneesmiddelenbranche.

Eurocommissaris Neelie Kroes breidt haar onderzoek naar mogelijk machtsmisbruik van de farmaceutische industrie uit naar Nederland. Ze wil opheldering over de discussies die er in Nederland lopen over het voorkeursbeleid van zorgverzekeraars voor goedkopere geneesmiddelen. Farmaceutische fabrikanten willen van dit voorkeursbeleid af omdat het hun geld kost. Zorgverzekeraars willen het beleid juist uitbreiden, omdat dit tot lagere prijzen leidt en volgens hen kosten bespaart. De geneesmiddelenfabrikanten voeren een heftige lobby om het voorkeursbeleid van tafel te krijgen.

Zorgverzekeraars hanteren sinds enkele jaren een preferentiebeleid voor geneesmiddelen waarvan goedkope, effectieve en veilige versies beschikbaar zijn. Zij willen alleen nog die middelen vergoeden. Aanvankelijk ging het uitsluitend om cholesterolverlagers en maagzuurremmers, maar inmiddels hebben individuele verzekeraars lijsten klaarliggen van veel meer middelen die onder het voorkeursbeleid zullen vallen.

De bezuinigingsoperatie dreigt grote financiële gevolgen te hebben voor fabrikanten die dure patentgeneesmiddelen op de markt brengen. Maar ook de fabrikanten van goedkopere middelen willen van het beleid af, omdat dit leidt tot uitsluiting van dure versies van generieke middelen. Het voorkeursbeleid zou volgens hen de gezondheidszorg geen groot voordeel opleveren.

Kroes heeft een lijst met zes vragen gestuurd aan alle partijen die betrokken zijn bij een akkoord dat minister Klink (volksgezondheid) onlangs met de sector sloot over het terugdringen van kortingen en bonussen van apothekers. De lijst is in het bezit van Trouw. Het preferentiebeleid was onderdeel van dat akkoord.

Tijdens bijeenkomsten ’op de hei’, waarbij ook VWS aanwezig was, is door de industrievertegenwoordigers en de apothekersorganisatie getracht het voorkeursbeleid uit het akkoord te halen. Dit is niet gelukt. Onlangs bepaalde ook het gerechtshof in Den Bosch dat de zorgverzekeraars op individuele basis konden doorgaan met hun voorkeursbeleid.

Kroes wil weten of er sprake is van vervalsing of beperking van de mededinging, als verzekeraars hun voorkeursbeleid niet zouden uitvoeren. Als dat zo is, kunnen aan bedrijven hoge boetes worden opgelegd.

De vragenlijst van het directoraat-generaal concurrentie is toegestuurd aan minister Klink, de apothekerskoepel KNMP, Zorgverzekeraars Nederland en aan de koepels van fabrikanten (Bogin en Nefarma). De partijen is gevraagd ook ’alle bestaande interne economische en juridische’ documenten in Brussel in te leveren.

De Europese Commissie besloot begin dit jaar tot een groot onderzoek naar de farmaceutische sector in de EU. Kroes zei dat er aanwijzingen zijn dat farmaceutische bedrijven concurrenten beletten goedkopere medicijnen op de markt te brengen. Ook vindt ze dat de fabrikanten van innovatieve middelen onvoldoende nieuwe medicijnen op de markt brengen. De eurocommissaris liet opsporingsambtenaren bij enkele grote farmaceutische bedrijven, zoals Pfizer, AstraZeneca, Sanofi-Aventis en GlaxoSmithKline, documenten in beslag nemen.

AstraZeneca kreeg enkele jaren geleden van Kroes al een boete 60 miljoen euro, omdat het bedrijf had getracht een profijtelijke maagzuurremmer te beschermen tegen concurrentie. Astra zou overheden, waaronder de Nederlandse, misleidende informatie hebben verstrekt.

Voorzitter F. Bongers van de bond van generieke fabrikanten Bogin maakt zich geen zorgen over het onderzoek van de Europese Commissie. „Ik ben wel verbaasd dat de commissie met deze vragen bij ons is gekomen. Dit past naar mijn gevoel niet in het onderzoek dat Kroes instelt in de sector.”