Nederland moet vaart maken met beveiliging tegen zeespiegelstijging

De stijging van de zeespiegel is voor Nederland geen acuut probleem, maar het is wel urgent om nu maatregelen te nemen.

Met deze nuchtere en tegelijkertijd waarschuwende woorden presenteerde de Deltacommissie onder leiding van oud-minister Veerman gisteren haar rapport over de gevolgen van klimaatverandering voor dit lage land achter duinen en dijken.

Nu nog zijn de gevolgen van de stijgende zeespiegel hier nauwelijks merkbaar. Het gevaar daarvan is, volgens Veerman, dat mensen denken dat het wel meevalt met het wassende water, of dat zij de risico’s voor de veiligheid niet onderkennen. De belangrijkste boodschap van het rapport is dat maatregelen ook voor de verdere toekomst letterlijk van levensbelang zijn. Anders dreigen overstromingen, grootscheepse evacuaties en langdurige ontwrichting van de samenleving.

De commissie baseert zich op het allersomberste scenario over de gevolgen van klimaatverandering. Veerman erkent zelf ook dat niet vaststaat hoe ver de zeespiegel precies gaat stijgen, maar noemt de pessimistische variant de beste schatting. Of dat ook de wetenschappelijk meest verantwoorde benadering is, is vers twee.

Gelet op de onzekerheden is het jammer dat de commissie het bij dit sombere scenario laat, en geen varianten beschrijft. Had zij dat wel gedaan, dan had zij ook een scenario kunnen beschrijven waarbij duurzamer beleid en duurzamer consumentengedrag uitgangspunt zijn. Want klimaatverandering tegengaan door energiebesparing blijft de allerbeste preventie. Dat element mist.

De eerste reacties in en buiten Den Haag zijn overwegend positief. Die welwillende toon wordt ongetwijfeld ingegeven doordat de aanbevelingen van de Deltacommissie behoorlijk aansluiten bij de bestaande praktijk. Al zullen sommige adviezen zeer gevoelig liggen – denk aan opening op termijn van de Oosterschelde – revolutionair zijn de plannen van de Deltacommissie niet. Dijken worden al verzwaard, het water krijgt in het rivierengebied al ruim baan. Probeem is wel dat bij de kustverdediging grote achterstanden zijn. Met dit rapport in de hand zal niemand het belang van het snel inlopen van die achterstanden nog kunnen ontkennen.

De grootste verrassing van het rapport zit hem in het geld. Veiligheid gaat ongeveer een miljard per jaar kosten. Dat is niet meer dan een half procent van het nationaal inkomen. Dat de Nederlandse bevolking voor zo'n klein bedrag veilig kan blijven wonen in een land dat nu al onder de zeespiegel ligt, is niet minder dan een koopje.