Wetenschappers waarschuwen voor tekort fosfaat

Er dreigt een tekort aan fosfaat, een noodzakelijke grondstof voor kunstmest. Als we zo doorgaan het fosfaat te verspillen, zullen we over enkele decennia de wereldbevolking niet meer kunnen voeden.

Wetenschappers waarschuwen morgen in Trouw dat er geen alternatieven bestaan. Zonder fosfaat groeien planten niet. Van nature zit er wel wat in de bodem, maar de moderne landbouw kan niet zonder toegevoegd fosfaat, in de vorm van mest of kunstmest.

Volgens landbouwkundige Bert Smit van de Universiteit Wageningen kan het tekort ontstaan doordat er geen kringloop is in het fosfaatgebruik. Het wordt bijvoorbeeld als erts gewonnen in mijnen in Marokko, vervolgens als kunstmest ingezet op sojaplantages in Brazilië waarna varkens in Nederland het als mest uitscheiden. Smit: „Op die manier hoopt de mest zich eerst op op plaatsen waar het niet nodig is, waarna het wegspoelt naar zee.”

Jaarlijks verdwijnen zo tientallen miljoenen ton fosfaat naar de bodem van de oceaan. De geschatte wereldvoorraad, zo’n 40 miljard ton, lijkt genoeg voor de komende eeuwen, maar de vraag stijgt enorm. Zeker nu ook de biobrandstoffen aan die voorraden gaan knagen. Smit: „Als de Amerikanen de helft van hun transport willen realiseren met diesel uit algen, hebben ze minimaal 20 procent van de wereldfosfaatproductie nodig.”

Hij ziet de oplossing in het herstel van de fosfaatkringloop. „In de zestiende eeuw hadden steden een mestoverschot, en kwamen boeren mest tekort. Daardoor groeide een levendige stronthandel.” Hij wil daarom dat we menselijke en dierlijke feces niet meer lozen, maar apart verwerken tot compost.

Harry Aiking van het Instituut voor Milieuvraagstukken van de Vrije Universiteit verwacht daar niet veel van. Het probleem is dat we zo veel verspillen. De helft van de gebruikte mest bereikt de plant helemaal niet, en daarnaast verkwisten we veel grondstoffen doordat we vlees eten. Aiking: „Recycling is de wet van behoud van ellende. Dat kost veel te veel energie.”

Morgen meer in Trouw.