Schoolboeken: van kroonjuweel naar kreunjuweel

weblog Vanmiddag is de eerste vergadering van de Tweede Kamer na het zomerreces. Dat begint met het vragenuurtje waarna de Kamer de agenda vaststelt. Veel Kamerleden zullen een debat willen aanvragen, aangezien dat twee maanden lang niet kon.

Ik hoop van harte dat daarbij inhoud boven vorm gaat. De Tweede Kamer is het hoogste politieke orgaan van Nederland. Mensen mogen ervan uitgaan dat we ons werk serieus nemen.

Mits de voorzitter het goedkeurt, stel ik de kwestie rond de gratis schoolboeken aan de orde in het vragenuur. In het voorjaar heeft een kleine Kamermeerderheid daartoe besloten. Het betekent dat scholen vanaf 2009 schoolboeken zelf gaan inkopen en dat zij daarvoor 316 euro per leerling ontvangen. Er is echter één obstakel: de boeken moeten Europees worden aanbesteed.

Dat heeft ertoe geleid dat mijn fractie uiteindelijk tegen het wetsvoorstel heeft gestemd. Wij zijn voorstander van gratis schoolboeken, maar niet op deze manier. Het wetsvoorstel dreigt namelijk een hoofdpijndossier te worden. Het kroonjuweel wordt steeds meer een kreunjuweel.

Vier scholen zijn de afgelopen weken begonnen met aanbestedingen, vier keer is dat mislukt. Dit leidt terecht tot grote frustratie bij de scholen. Directies moeten ingewikkelde vragenlijsten invullen en elke stap tot in detail verantwoorden. Een fout is snel gemaakt. Dat leidt tot juridische procedures met hoge kosten. De regering heeft maar liefst 45 miljoen euro vrijgemaakt voor de begeleiding van scholen en deze juridische procedures. Dat enorme bedrag bewijst in feite dat het voorstel rammelt.

Wat mij betreft worden scholen bevrijd van deze rompslomp. Mensen in het onderwijs hebben nooit om deze aanbestedingen gevraagd. Daarom stel ik voor – zolang aanbestedingen noodzakelijk zijn - om te kijken of de overheid verantwoordelijk kan worden gemaakt voor de aanbesteding en inkoop van de schoolboeken. De overheid vormt dan een landelijk inkoopcollectief, de leraren bepalen welke boeken er gekocht moeten worden. Ook mogelijke rechtszaken worden gevoerd door de overheid, niet door de scholen.

Mocht de regering dit voorstel afwijzen, dan kan er ook voor worden gekozen om de aanbesteding met één jaar uit te stellen, tot 2010. Dat betekent dat ouders niet alleen dit jaar, maar ook in 2009 in december 316 euro op hun rekening ontvangen. Daarmee is voor scholen de druk van de ketel en ontstaat er meer tijd om naar een duurzame oplossing te zoeken. De scholen kunnen zich dan weer bezighouden met waar ze voor zijn opgericht: goed onderwijs geven.