Het is tijd voor slow sex (opinie)

De seksuele revolutie is niet doorgeschoten, zoals sommigen beweren. Ze moet worden voltooid.

Discussieer mee over snelle en langzame sex op www.trouw.nl/seksualisering

’Notice: No Trespassing on this Property. My Father Is Watching’. Zomaar een tekst op een zogenaamd chastity-chique T-shirt. In de VS beloven meisjes op ’kuisheidsfeesten’, vergezeld door hun vader, plechtig dat ze maagd zullen blijven tot het huwelijk, een ideaal dat in traditionele islamitische gemeenschappen eveneens gemeengoed is. Ook in Nederland rukt de kuisheidsbeweging op. Het EO-programma ’Veertig dagen zonder seks’ en organisaties als ’Ware liefde wacht’ propageren de terugkeer naar traditionele sekseverhoudingen. Het is ín om te verkondigen dat de seksuele revolutie is doorgeschoten.

De overeenkomst tussen het conservatief-religieuze gedachtegoed en de taal van veel porno en populaire hiphop-clips is opvallend. Immers, zoals dochters tot hun huwelijk hun vader en broers toebehoren (en later hun echtgenoot), zo zijn de ’ho’s’ die wulps staan te dansen domweg het bezit van hun ’pimps’. Porno en conservatisme beschouwen allebei de man als de baas en de vrouw als onderdanig. Geen van beide ziet de vrouw als een autonoom wezen, gelijkwaardig aan de man.

Zowel onthouding als de commerciële exploitatie van seks schaden. Onderzoek laat zien dat jongeren onder invloed van de maagdelijkheidscultus wel degelijk vrijen, maar minder vaak voorbehoedmiddelen gebruiken. De American Psychological Association toonde aan dat meisjes die veel aan door porno geïnspireerde beelden worden blootgesteld, zichzelf als object gaan beschouwen en niet meer voelen wat ze zelf willen. Dat leidt tot depressieve klachten, leerproblemen en gebrek aan zelfbewustzijn. Het probleem is niet dat porno opwindt, maar wel dat porno een eenzijdig beeld geeft van seksualiteit en sekseverhoudingen, terwijl het in hoge mate onze ideeën over seksualiteit bepaalt.

De seksuele revolutie is niet doorgeschoten, zoals sommigen beweren. Ze is nog niet voltooid. Oorspronkelijk was vooral gelijkwaardigheid van de seksen de inzet van de seksuele revolutie. Gelijkwaardigheid op economisch, politiek, intellectueel en seksueel gebied, in het bedrijven van de liefde en in de dagelijkse omgang. Dat was zo radicaal nieuw dat we nog steeds moeite hebben onze relaties vorm te geven. De simpel voorgestelde verhoudingen in gangsta-rap of conservatisme zijn hiernaast aantrekkelijk in hun eenvoud.

De toenemende pornoficatie van de samenleving lossen we niet op door nieuwe preutsheid. Taboeïsering en schaamte geven juist ongewenste krachten vrij spel. Zo heeft het taboe op porno het mogelijk gemaakt dat de commercie seksualiteit terugbracht tot een uitermate beperkt aantal variaties, aandachtloos uitgevoerd door volstrekt inwisselbare personages. Mainstream porno is als junkfood, dat weliswaar de honger stilt, maar niet voedt. Juist omdat porno taboe is, kan de industrie opereren zonder enig verzet van kritische consumenten.

Het heeft geen zin om om seksualiteit weer de sfeer te hangen van vies en voos. Dan leren jongeren bijvoorbeeld niet hoe seksualiteit kan zijn, dus ook niet hoe om te gaan met grensoverschrijdingen. Dat terwijl, volgens het laatste Rutgers-Nisso onderzoek, zo’n 4 procent van de jongens en 18 procent van de meisjes met ongewenste seks te maken krijgt. Juist meisjes en homoseksuele jongens met een streng religieuze achtergrond blijken kwetsbaar.

Wat nodig is, is een andere verhouding tot seksuele lust. Lustgevoelens zijn niet duivels, noch zijn het woeste natuurkrachten die ’hun beloop moeten hebben’. Onze lust moeten we eerder leren cultiveren. In het leren omgaan met lust leren we onszelf kennen; in het delen van lust en verlangen, de ander.

Deze benadering tot lust verdient een naam: slow sex. Slow seks is zowel een kritiek op de ’vermarkting’ van lusten als op de christelijke en islamitische preutsheid. Seksualiteit hoort op basis van gelijkwaardigheid. Dit is een oproep om seks buiten de wereld van scoren, van macht en onderdrukking te houden.

Slow Sex houdt ook in dat seksualiteit in het volle daglicht gebracht mag worden. Wie niet zijn of haar eigen voorkeuren leert kennen, leert ook geen grenzen stellen. Meer en betere voorlichting en media-educatie kunnen jongeren helpen om hun grenzen in de gaten te houden. De Nederlandse filmkeuringsinstantie Nicam zou met een keurmerk voor porno kunnen komen, om de consument bewuster te maken van waar hij naar kijkt.

Het krachtigste tegengif tegen verkeerde beeldvorming is alternatieve beeldvorming. Niet slechts ’man neemt vrouw’-afbeeldingen maar diversiteit en individualiteit en speelsheid. Laat de publieke omroep in plaats van ’Deep Throat’ bijvoorbeeld wat meer alternatieve erotiek uitzenden: films waarin de seksualiteit gelijkwaardig, respectvol en toch intens en spannend is.

De seksuele revolutie is helemaal niet doorgeschoten; integendeel, ze is nog niet af. Het is tijd om de omslag te maken naar een sekspositieve samenleving, waarin lust en seksualiteit worden beschouwd als iets dat je je hele leven kunt blijven ontwikkelen. Een dergelijke maatschappij heeft geen moeite met erotische uitingen in de publieke ruimte. Ze is niet bang dat genot en verlangen ontsporen, omdat ze er aandacht, vormen en woorden voor heeft. In zo’n samenleving is men eerder nieuwsgierig naar wat sensualiteit, verlangen en lust vermogen.

Het is tijd voor een beweging voor Slow Sex. Tijd voor een erotisch beschavingsoffensief.

Dit manifest is onder meer ondertekend door: Jeroen Dijsselbloem, lid PvdA Tweede Kamerfractie, Femke Halsema, fractievoorzitter GroenLinks, Tofik Dibi, lid GroenLinks TweedeKamer fractie, Marcia Luyten, publiciste, Dick Pels, publicist, Baukje Prins, filosoof.

Het manifest wordt op 7 april gepresenteerd in Paradiso, Amsterdam. De volledige tekst:

www.slowsex.nl