ephimenco / Principeverklaring vooraf

Met de aankondiging van zijn anti-Koranfilm beheerst Geert Wilders al weken de actualiteit. Er is zelfs een maatschappelijke beweging, Benoemen en Bouwen, die haar prille bestaan (indirect) aan dit wilderiaanse project te danken heeft.

Over de eventuele consequenties van Wilders’ film is al druk gespeculeerd. De regering vreest een rel met een omvang als van de cartoons, de Amsterdamse korpschef Welten zoekt medestanders om ’Parijse toestanden’ te vermijden en een moslimorganisatie voorspelt dat het laatste woord aan de ’jongeren op straat’ zal zijn. De film, die nog door niemand is gezien, zou hoe dan ook een ’provocatie’ zijn, vindt zowel Welten als voorvechtster van ’het recht om te beledigen’ Ayaan Hirsi Ali. Mag ik ook op mijn beurt speculeren?

Stel je eens voor dat over enkele weken Gekke Geert zijn bijnaam geen eer aan doet en een normaal product aflevert. Dat wil zeggen: een film gespeend van blasfemische oneliners, zowel tekstueel als visueel. Een korte film dus, waarin de Koran niet door de plee wordt getrokken of verscheurd en verbrand. Waarin de stichter van de islam niet voor vuile dief of gore pedoseksueel wordt uitgemaakt. Maar wel een film die verbanden probeert te leggen tussen islamitische heilige teksten en structurele misdaden als eerwraak, potenrammen, antisemitisme en christenenhaat. Een film die met zijn loeiharde kritiek misschien geen rekening houdt met de gevoeligheid van vele gelovigen, maar wel binnen de wet blijft en niet tot haat of geweld oproept. Er zijn daarvoor verschillende technieken te bedenken. Van verhalende documentaire tot tendentieus feitenrelaas à la Zembla (in het Ayaan-portret) via een pamfletachtige structuur à la Michael Moore met zijn ’Bowling voor Columbine’. Laten we dan verder speculeren. Opgezweept door stoere stokers die gewelddadige reacties voorspellen, slaat na vertoning de vlam in de moslimpan. Nederlandse instellingen in het buitenland worden belaagd en in de grote steden ontstaan rellen en worden tientallen, zo niet honderden auto’s in brand gestoken. Wat dan?

Ik wil hier alvast mijn standpunt bepalen. Hoewel ik een stevige aversie heb tegen de hang van Wilders om alles wat hem niet zint te willen verbieden en uit te sluiten, zal ik mij ertoe verplichten de film los van zijn geestelijke vader te beoordelen. Ook overigens als ik verzachtende elementen die voor Wilders pleiten moet negeren: deze man wordt meer dan ooit op een weerzinwekkende manier bedreigd – clips van rap-idioten waarin hij wordt gekeeld staan overal op internet en zijn privéleven is sinds 2004 nagenoeg vernietigd. Als de film door een explosie van geweld wordt gevolgd zal ik me tegen de fanatieke geweldenaars keren en de vrijheid van meningsuiting, ook al is die van Wilders, verdedigen. Ik zie geen andere weg. Ik zal zeker ook stelling nemen tegen anti-democraten die op hun gebarsten grammofoonplaat hun zaterdagse coupletje blijven herhalen. Dat wie een geloof hard bekritiseert of een religieuze figuur uit de zesde eeuw zogenaamd beledigt, best in elkaar geslagen mag worden.