Grenzen aan het graaien

weblog Het is weer zover: nieuwe onthullingen over topsalarissen in de publieke sector. Maarliefst veertig bestuurders in het hoger onderwijs verdienen in 2007 meer dan een minister.

Uitschieter is Bert Vork van de hogeschool Leiden, die maar liefst 614.000 euro kreeg. Ter vergelijking: het salaris van een minister bedraagt ongeveer 170.000 euro. Terwijl de salarissen van docenten al jaren achterlopen, wordt er aan de top volop gegraaid.

Na jarenlange discussies heeft het Kabinet voorstellen gedaan om de topsalarissen in de publieke sector aan banden te leggen. Het is zeer de vraag of die afdoende zijn, omdat men in sectoren als de zorg, energie en volkshuisvesting veel vrijheid krijgt. De sector mag daar zélf voorstellen doen en er is nog geen enkele aanwijzing dat men de Balkenendenorm gaat hanteren.

In tegenstelling tot de zorg, moet in het onderwijs een wettelijk salarismaximum komen. Dat is op zich goed, maar evenmin afdoende. Uit het onderzoek van de Algemene Onderwijsbond blijkt namelijk dat onderwijsbestuurders via schimmige constructies alsnog ver boven het ministerssalaris uitkomen. Het gaat dan om bonussen, vertrekpremies en andere toelages. Met behulp van deze constructies kan het gegraai nog steeds onbeperkt doorgaan.

Ik heb minister Plasterk gevraagd of hij een eind wil maken aan dit soort toelages, waarmee het maximumsalaris wordt omzeild. Een ministerssalaris is al zo royaal, je valt ermee onder de rijkste vijf procent Nederlanders. Alle argumenten om een hoger salaris te krijgen – de concurrentie, de verantwoordelijkheid – zijn irrationeel en gênant. Het is zelfs denigrerend naar de minister-president, want die kan blijkbaar met minder toe. Met 170.000 euro kan je een fantastisch leven leiden, er is geen enkele noodzaak om het dubbele te eisen.

De trend naar steeds hogere topsalarissen komt voort uit een verwerpelijke ieder-voor-zich-mentaliteit. Het is begonnen toen het salaris van bestuurders uit de CAO werd gehaald. Sindsdien kunnen Raden van Toezicht zonder enige controle exorbitante beloningen aan bestuurders toekennen. Het wordt tijd om weer met beide benen op de grond te komen. Bestuurders van hogescholen en universiteiten zijn net zo goed in dienst van de overheid als docenten en hoogleraren. Daarom dienen zij evengoed onder een CAO te vallen. Minister Plasterk krijgt van mij een pluim als hij dat regelt.