Dromerige sfeer in het ’woud van rouw’ van Naomi Kawase

Groen, groen, groen en groen. Regen ruist boven een golvende zee aan bladeren. Je zou er zo in verdrinken – maar dat gebeurt juist niet. De Japanse regisseuse Naomi Kawase laat in dit ’woud van rouw’ een oude man en een jonge vrouw zich hervinden.

The Mourning Forest / Regie: Naomi Kawase. Met Machiko Ono, Shikegi Uda. In 5 filmtheaters. Het Filmmuseum heeft tot 24/10 een retrospectief van de films van Kawase. Info: www.filmmuseum.nl

Of niet zich hervinden want dat riekt naar catharsis. Het is meer een moment van berusting. In het laatste shot heft de vrouw haar hoofd omhoog en vangt ze tussen de bomen de dunne stralen zonlicht op.

In het met de Grote Juryprijs van Cannes bekroonde ’The Mourning Forest’ – dat gezien de mooie klinkerrijm in Nederland best onder de Nederlandse titel uitgebracht had kunnen worden – begint de jonge vrouw Machiko aan een baan in een verzorgingstehuis voor rouwenden. Machiko heeft haar zoontje verloren en is vervreemd geraakt van haar man. Ze maakt kennis met de dementerende bejaarde Shigeki die 33 jaar terug zijn vrouw Mako heeft verloren. Ze neemt hem een dagje mee uit. Als ze stranden met de auto, loopt de man weg, waarna ze in het dichte bos belanden. En als de man bijna in een kolkende rivier wandelt, barst de vrouw, wier zoontje verdronken is, in gierend gehuil uit. Een gitzwarte nacht valt. De volgende dag stuiten ze op een grote boom waarachter een graf ligt. Het graf van Mako, denkt Shikegi.

]]>

Maar om die opeenvolging van gebeurtenissen gaat het helemaal niet in ’The Mourning Forest’. Het gaat om de onderdompeling in het groen; de gitzwarte nacht; het kolkende water; om de bewegingen van het licht die ook de bewegingen van het gemoed reflecteren.

De zee van groen leert, verheft of troost niet, eerder bedwelmt ze. Kawase’s films schijnen in dromerige sfeer verwant aan de romans van de populaire Japanse schrijver Haruki Murakami. Er is geen begin, midden en einde, aan het slot kan alles gewoon weer opnieuw beginnen. De sfeer is intiem maar ook geheimzinnig en onwerkelijk; veranderingen komen voort uit impulsen. Maar het mooie is dat de mensen zich in die zeeën wel drijvende houden. Troost is een te groot woord voor ’Het woud van rouw’, maar je voelt aan het slot de zonnestralen haar wangen raken.