Het leven en de liefde winnen

Dat er een dode zal vallen, of al is gevallen, is in de Waalse morele vertellingen van de Dardennes bijna net zo zeker als in de thrillers van Hitchcock. Alleen bij de Dardennes gaat het niet om gruwel en techniek, om het ’hoe’ of het ’wat’, maar om wat er ín de dader gebeurt.

Le silence de Lorna / Regie: Jean-Pierre & Luc Dardenne. Met Arta Dobroshi, Jérémie Renier. In 7 filmtheaters.

Iedere nieuwe film brengt een nieuwe variant op het grote thema van schuld en boete. En iedere nieuwe film trekken ze je mee in de morele dilemma’s van hun held of heldin die in het streven naar een gerechtvaardigd beter bestaan nooit zonder zonde blijft, maar ook nooit het berouw helemaal weet weg te duwen. Als weinig andere regisseurs slagen de Dardennes erin om die binnenwereld voor je te openen, zonder veel dialoog, louter door goed naar gedrag te kijken.

]]>

Dat geldt zeker ook weer voor hun nieuwe, in alle eenvoud prachtige en spannende film: ’Le Silence de Lorna’, goed voor de scenarioprijs in Cannes. De bij een auditie in Kosovo opgedoken actrice Arta Dobroshi speelt Lorna, een Albanese immigrante in Luik. Lorna woont met Claudy, een junk. Ze is met hem getrouwd om Belgische te worden. Nu ze dat eenmaal is wacht er een nieuwe echtgenoot, een Rus, die er veel geld voor over heeft om via Lorna ook Belg te worden. Lorna kan dat geld goed gebruiken, want ze wil een snackbar beginnen. Alleen is er een hindernis. Ze is nu nog getrouwd met de junk.

Anders dan in hun vorige films, laten de broers hun camera niet achter Lorna aan jakkeren. De sterke Lorna jakkert ook minder, de onrust schuilt meer in Claudy die zich bij zijn afkickpogingen aan haar vastklampt. Heel mooi hoe tergend beklagenswaardig Jérémie Renier deze Claudy laat zijn. En even mooi hoe Dobroshi als Lorna zijn geklaag en geklamp nauwelijks kan verdragen. Als hij om water vraagt, zet ze een bakje voor hem neer, zoals je dat bij een hond doet.

Toch lukt het haar niet om afstand en afkeer vast te houden; compassie en schuldbesef groeien onbewust, bijna tegen haar wil, onbedoeld, instinctief. De Dardennes tekenen die onbewuste overgave scherp en subtiel en maakten met ’Le Silence de Lorna’ een meesterlijke, schrijnende tragedie, die je toch ook optilt. Hoe het leven en de liefde winnen, tegen beter weten in.