PvdA laat Ella Vogelaar vallen

Ella Vogelaar had de klus graag afgemaakt, zei ze gisteravond bij haar aftreden als minister voor wonen, wijken en integratie. Ze verwijt haar partij een te harde aanpak van het integratievraagstuk.

Minister Ella Vogelaar (PvdA) is afgetreden. De minister voor wonen, wijken en integratie besloot gisteravond tot deze stap nadat de PvdA-top het vertrouwen in haar had opgezegd. „Ondanks haar tomeloze energie kon zij onvoldoende effectief en gezagsvol opereren op wat misschien wel het belangrijkste vraagstuk is in Nederland”, aldus PvdA-leider Wouter Bos. „Soms moet je harde beslissingen nemen”, zei fractievoorzitter Mariëtte Hamer.

Hun partijgenote Vogelaar kwam deze week hard in botsing met een Kamermeerderheid, inclusief de PvdA-fractie, over de registratie van Antilliaanse probleemjongeren. Maar deze kwestie was slechts de druppel die de emmer deed overlopen. Volgens één van de PvdA-ministers heerste er zowel bij de PvdA-fractie als bij de sociaal-democratische bewindslieden langzamerhand een gevoel van ’algehele malaise’ over het optreden van Vogelaar.

De minister bestreed in een verklaring dat de resultaten van haar beleid tegenvielen. „Ik realiseer me dat de beeldvorming slecht was. Maar ik ben in staat geweest om alsnog geld te regelen voor de oude wijken. Tijdens mijn wijkbezoeken bleek een groeiend vertrouwen in mijn wijkenaanpak.”

Vogelaar liet het in haar verklaring niet alleen bij het verdedigen van haar beleid, maar ging ook in de tegenaanval. Ze verweet haar partij dat die na de periode-Fortuyn nog steeds geen goede koers heeft gevonden in het integratievraagstuk. „Het accent ligt te veel op de harde aanpak”, aldus Vogelaar.”

Voor haar benadering vond ze echter steeds minder bijval in de Kamer. De oppositiefracties VVD, PVV en Verdonk zagen van meet af aan weinig in haar ’te softe’ benadering. Afgelopen zaterdag verweet CDA-voorzitter Van Heeswijk de minister op een congres van zijn partij dat ze ’het er bij liet zitten’. En tenslotte groeide ook in de eigen PvdA-gelederen de onvrede.

Nog in juni dit jaar had partijleider Bos in een toespraak tot het PvdA-congres het integratievraagstuk bestempeld als ’de sleutel terug tot de harten van de mensen’. „Dáár ligt onze grootste uitdaging, niet in de sociale zekerheid”, zo hield Bos zijn gehoor voor. In de ogen van de PvdA-top slaagde Vogelaar er onvoldoende in om dat overtuigend over het voetlicht te brengen.

In de laatste confrontatie tussen Vogelaar en de Kamer was het geschilpunt de registratie van de etnische afkomst van Antilliaanse probleemjongeren. Aanvankelijk was Vogelaar daarvoor. Maar na protesten van de Antillen en van de ChristenUnie, die zo’n index discriminerend vonden, herzag ze haar mening. Een grote Kamermeerderheid was woedend over deze draai, die door de PvdA-fractie ’onacceptabel’ werd genoemd. Het voorval leverde de sociaal-democraten de stok waarnaar ze zochten om Vogelaars politieke carrière te beëindigen.

Wilders (PVV) noemt Vogelaars vertrek ’een zegen voor het land’, Rutte (VVD) en Van der Vlies (SGP) ’onvermijdelijk’. De ChristenUnie noemt de gang van zaken ’tragisch’, premier Balkenende nam ’met respect’ kennis van Vogelaars aftreden. GroenLinks daarentegen noemt de handelwijze van de PvdA-top ’beschamend’ en wil een debat over de kwestie.