Obama zet Clintons ambitie in

Hillary Clinton wordt minister. Daarmee laat ze zien Obama’s presidentschap te accepteren. Het is een duidelijke acceptatie van Obama’s presidentschap. Het is een gedurfde wending in haar loopbaan.

Eén woord van Obama en Hillary Clinton staat op straat. Dat is de harde realiteit van de carrièrestap die de voormalige first lady van de VS gisteren zette.

Als het de Amerikaanse Senaat behaagt – die moet ministersbenoemingen goedkeuren – ruilt Clinton haar zetel in datzelfde huis van het Congres in voor een plaats aan de regeringstafel bij president Obama. Nu is ze nog een volksvertegenwoordiger, met een aanhang waar ze ruimschoots op kan rekenen. Ze wordt uitvoerster van het buitenlandse beleid – ook al had menigeen onder haar voorgangers bij het formuleren van dat beleid bitter weinig inspraak. En uitvoeren zal ze het: een lid van de regering, zo luidt de geijkte formule, ’dient naar believen van de president’.

Reken maar dat er van de kant van de Clintons behoorlijk is onderhandeld. Meervoud, want ook Bill Clinton moet een veer laten: de internationale goede werken die een ex-president zo mooi staan, zijn voor de man van een minister van buitenlandse zaken evenzoveel voetangels. Hij heeft beloofd de lijst van geldgevers voor zijn stichting te delen met de regering. Zo kan die zich ervan vergewissen dat niemand via hem bij de minister van buitenlandse zaken in het gevlei probeert te komen.

Voor Hillary Clinton is de waarde van het ministerschap gelegen in de grote zichtbaarheid ervan. Of ze ooit nog president denkt te worden of niet: als senator van New York zijn haar kansen op nationale roem beperkt. In de acht jaar die Obama wellicht zal regeren, kan menig jonger talent zijn opwachting – en met een beetje geluk diepe indruk – maken. Zoals haar deze keer ook al overkwam.

Van alle regeringsposten is – naast, door omstandigheden, die van financiën – die van buitenlandse zaken het meest prominent. En alweer door de omstandigheden is deze portefeuille nu prominenter dan ooit. In de eerste termijn van Obama zal vermoedelijk worden uitgemaakt of de oorlogen in Afghanistan en Irak wel of niet als ’overwinning’ kunnen worden bijgeboekt op het Amerikaanse blazoen. En het is ook slecht denkbaar dat de spanningen rond Israël en de Palestijnse gebieden nog vier jaar lang verder kunnen oplopen. In het Midden-Oosten ligt veel ellende voor het opscheppen – of een Nobelprijs.

Voor Obama zou de keus voor Clinton er een kunnen zijn die hem van een steviger achterban verzekert: de ’18 miljoen’ (over het echte aantal is Amerika het twisten moe geworden) die tijdens de voorverkiezingen voor de Democratische nominatie op zijn aanstaande minister stemden. Dat Clinton hem betitelde als ’niet klaar voor dat telefoontje van drie uur ’s morgens’, wordt haar dan graag vergeven als zijnde ’campagnepraat’.

In datzelfde straatje zou ook de prolongatie passen van de door George W. Bush benoemde minister van defensie Robert Gates. Die zou bij een deel van de Republikeinen de ongerustheid over die ’linkse’ president kunnen wegnemen.

De linkse achterban zou ondertussen kunnen blijven hopen, zo zei een medewerker van ex-president Clinton onlangs, op een regering volgens het ’vioolmodel’: „Met links oefen je de macht uit, met rechts speel je de muziek.”

Maar zoals ze gistermiddag op het podium bij elkaar stonden, leek het team binnen- en buitenlandse veiligheid van Obama niet al te zeer op een electoraal zoekplaatje. Eerder was het zijn persoonlijke keus voor degenen met wie hij de enorme klus denkt te klaren die hem op buitenlands gebied wacht. De nieuwe ambassadeur bij de VN, Susan Rice, kent en vertrouwt hij. Zijn adviseur nationale veiligheid, Jim Jones, kent hij minder goed, maar die is wel ex-commandant van de mariniers. Robert Gates schroomde niet zijn huidige baas het inmiddels beroemde verwijt te maken dat de VS ’meer leden heeft van leger-fanfares dan diplomaten’. En Clinton? Die krijgt de kans te bewijzen dat ze is wat ze al zo lang zegt te zijn: een staatsvrouw. Naar believen van de president.