Deeltjesversneller voor het eerst opgestart

De LHC, de nieuwe deeltjesversneller in Genève, is voor het eerst opgestart. Fysici hebben hoge verwachtingen.

Het is een machine van superlatieven. Het is er leger dan waar ook in het zonnestelsel, kouder dan in de verste uithoeken van het heelal, maar soms ook heter dan in het binnenste van de zon.

Het is het grootste en duurste wetenschappelijke experiment ooit. De machine heeft vier miljard euro gekost. Duizenden wetenschappers en technici hebben er acht jaar aan gewerkt. In een tunnel van 27 kilometer lengte, tot 175 meter diep onder het Jura-gebergte, moeten 10.000 supermagneten de experimenten in goede banen leiden en staan detectoren, groter dan het Paleis op de Dam, klaar om elke gebeurtenis te registreren. En dat worden er nogal wat: de machine zal ieder jaar een stapel cd’s van 20 kilometer hoog volschrijven.

Zo ver is het nog niet. Morgen wordt de nieuwe deeltjesversneller bij Genève, de Large Hadron Collider (LHC), voor het eerst opgestart. Het is nog een test: in de loop van de ochtend wordt een pakketje protonen, zo’n miljard stuks, de tunnel rondgejaagd. Botsen zullen deze elementaire deeltjes nog niet, of ze moeten op wat achtergebleven gassen stuiten.

Maar daar gaat het morgen niet om. Dit wordt de dag van de technici: morgen zal moeten blijken of alles goed is afgesteld zodat de protonen, die met bijna de lichtsnelheid rondcirkelen, niet van hun voorgeschreven baan afwijken.