’Markt bepaalt toekomst energie’

Energie moet schoon, zeker en betaalbaar zijn, vinden Kamer en kabinet. De minister moet daar meer voor doen, vindt de Kamer maar volgens Van der Hoeven bepaalt de markt wat er gebeurt.

Krijgen we in de toekomst meer windmolens, kerncentrales of kolencentrales, of wekt ieder huishouden zijn eigen energie op? Die keuze is niet aan het kabinet, maakte minister Van der Hoeven van economische zaken gisteren duidelijk. „Als we dat willen bepalen, moet ik alles nationaliseren. Wij stellen de randvoorwaarden, daarbinnen moeten marktpartijen bepalen wat ze aanbieden en afnemen.”

De bewindsvrouw weigert ook om in te grijpen in de tarieven voor elektriciteit en gas. Vanaf januari gaan de prijzen flink omhoog. Dat is een naijleffect van de hogere energieprijzen in de eerste helft van dit jaar. Kamerfracties vragen komende donderdag aan het kabinet om hier iets aan te doen.

Dat is niet nodig, zegt minister Van der Hoeven nu alvast. Mensen kunnen zelf kiezen of ze de prijs vast laten zetten of mee laten stijgen en dalen met de markt. Bovendien, de prijzen gaan in juli weer omlaag voor mensen die voor een variabele prijs kozen.

Iedere fractie heeft zijn eigen wensen en wil dat de minister op dat terrein actie onderneemt, zo bleek gisteren bij het Kamerdebat over energie. VVD en PVV willen kerncentrales. SP, GroenLinks en PvdA willen veel meer duurzame energie. CDA wil de energiebedrijven in Nederlandse handen houden. SGP wil zekerheid voor tuinbouwers die energie opwekken.

Begrijpelijke wensen, stelt Van der Hoeven, maar het is moeilijk om als overheid voor te schrijven wat er precies moet gebeuren. Zij koos bewust voor een energierapport met verschillende scenario’s. „Wat vandaag optimaal is, is dat morgen niet meer.”

Helemaal initiatiefloos is het kabinet ook niet in de keuzes voor de toekomst. Subsidieregelingen en wettelijke randvoorwaarden moeten ervoor zorgen dat Nederland schoner en zuiniger wordt. Het kabinetsbesluit om deze periode geen bouw van kerncentrales toe te staan, zorgt voor vertraging van dat proces. Investeerders zijn vrij om een vergunning aan te vragen voor een nieuwe centrale, maar in de praktijk blijkt dat iedereen afwacht tot de politiek eenduidig is.

Ook voor kolencentrales moeten vergunningen worden afgegeven. Kamerleden van de linkse fracties willen dat aan een vergunning de eis komt te hangen dat de vrijkomende CO2 ondergronds wordt opgeslagen. Hoewel het kabinet graag CO2-opslag ziet, gaat het niet verder dan de eis stellen dat de centrales naar de laatste stand van de techniek zo schoon mogelijk energie leveren.

Duurzame energie krijgt voorrang op het net. Maar Van der Hoeven stelde de linkse oppositie teleur. Zij kan niemand verplichten om dat af te nemen. Het voorstel van de PvdA om aardgasbaten structureel naar duurzame energie te laten gaan, wil de minister niet steunen. Dat is aan volgende kabinetten.