Omstreden beeld ‘goede Duitser’ komt er toch

Een Duitse soldaat die twee kinderen redde, krijgt wat de gemeente Goirle betreft geen beeld. Dankzij een stroom aan donaties komt het er nu toch.

Goirle heeft het zwaar te verduren op 6 oktober 1944. Oprukkende Engelsen beschieten de Duisters, die in het dorp gelegerd zijn. Twee kinderen spelen op het erf van de boerderij waar de 18-jarige Karl-Heinz Rosch is ingekwartierd. Hij rent op ze af en sleurt ze naar binnen. Als hij weer naar buiten rent, rijt een granaat hem uiteen. Dat is het ene verhaal.

Een ander verhaal speelt in de bossen rond Goirle op 15 augustus 1942. Als vergelding voor een aanslag op een trein, fusilleren de Duisters vijf vooraanstaande Nederlanders.

Het tweede verhaal staat in ieder boek over de Tweede Wereldoorlog. Het eerste is ruim zestig jaar verzwegen. „Dat er onder die verfoeide nazi’s ook waren die goede dingen deden, ligt nog steeds gevoelig”, zegt Goirlenaar Herman van Rouwendaal. Dankzij Van Rouwendaal en zijn medestanders krijgt ’de goede Duitser’ Karl-Heinz Rosch een beeld.

De gemeente weigerde iedere medewerking, omdat de kwestie te gevoelig zou liggen. Een nadere toelichting wil de gemeente niet geven.

De publiciteit over die weigering in de regionale pers bracht echter een stroom donaties op gang. „Dankzij de gemeente hebben we dus tóch die 9500 euro bij elkaar gekregen”, stelt Van Rouwendaal. Hij laat een map met brieven zien. „Een vrouw van tachtig, die zelf heel wat had meegemaakt in de oorlog, stond volledig achter onze actie. Ze maakte 2,50 euro over van haar AOW’tje”, vertelt Van Rouwendaal. Een envelop met daarop enkel ’Bestemd voor actiecomité Rosch, Goirle’ kwam zonder problemen aan. Er zat vijftig euro in.

Van Rouwendaal heeft begrip voor oudere Goirlenaren die bezwaren hebben tegen het beeld. Het valt hem echter op dat zij het beeld vaak steunen. „Juist jonge mensen roepen ongenuanceerde dingen”, zegt hij. „Maar wij hebben de oorlog meegemaakt. Wij hebben recht van spreken.” Kunstenares Riet van de Louw, die het beeld maakte, vult aan: „Mijn vader en broer hebben in kamp Vught gezeten. Ons huis is kapotgeschoten.”

„Maar ook het verhaal van Rosch is een deel van de geschiedenis dat verteld moet worden”, vindt Van Rouwendaal. „We krijgen uit het hele land berichten van mensen die iets soortgelijks hebben meegemaakt. Deze soldaat staat symbool voor alle ’goede Duitsers’.” Van de Louw: „Dit was een jonge jongen, bijna een kind. Recht uit de schoolbanken werd hij de oorlog ingestuurd. Dat is toch verschrikkelijk?”

Binnen twee weken wordt het beeld geplaatst. Van Rouwendaal houdt er rekening mee dat tegenstanders het beeld zullen besmeuren. Ook sluit hij niet uit dat neonazi’s het beeld als bedevaartsoord zullen gebruiken. „Maar dat zien we dan wel weer”, zegt hij.

Vanwege de bezwaren van de gemeente, komt het beeld op particulier terrein. Leo Vermeer uit Riel, de tweede kern van Goirle, stelt zijn tuin ter beschikking. Het beeld zal zichtbaar zijn vanaf de weg. Vermeer was als kind buurjongen van de twee geredde kinderen. De Duitsers begroeven Rosch op het erf van Vermeers ouders. Hij verzorgde jarenlang het graf. Later werd Rosch herbegraven op de Duitse militaire begraafplaats in IJsselstein. „Niemand sprak erover”, zegt Vermeer. „Het bleef toch een mof.”