Koningin wijst op een gebrek aan solidariteit

De kersttoespraak van koningin Beatrix stond in het teken van de vergrijzing. Jongeren hebben een verplichting tegenover hen die niet voor zichzelf kunnen zorgen.

Op diplomatieke wijze heeft koningin Beatrix in haar kersttoespraak jongere generaties gewezen op de gevolgen van het krijgen van minder kinderen. Ook toonde ze zich kritisch over het gebrek aan solidariteit bij de jongere generaties met ouderen, waarmee ze hun impliciet een zeker egoïsme leek toe te dichten.

„Maar in deze tijd willen veel jongeren zelf bepalen waarvoor zij verantwoordelijkheid aanvaarden. Voor hen geldt de opgelegde zorg voor ouderen niet meer als vanzelfsprekend. Toch zal elke generatie zich bewust moeten worden van verplichtingen tegenover mensen die niet voor zichzelf kunnen zorgen”, aldus de koningin.

De verhoudingen tussen jong en oud zijn volgens Beatrix ’kwetsbaarder’ geworden. „In vroeger tijden, toen families groter waren en sterk op elkaar aangewezen, was er tussen de generaties een vanzelfsprekende betrokkenheid. Tegenwoordig staat het kleinere gezin meer op zichzelf.”

Ze wees er op dat de vergrijzing niet alleen ontstaan is doordat de medische zorg is verbeterd, maar ook omdat er te weinig kinderen worden geboren. „Terwijl ouderen hoogbejaard worden, komen tegenwoordig minder kinderen ter wereld. Daardoor worden de verhoudingen tussen de generaties onder druk gezet. De maatschappelijke solidariteit waar ons hele sociale bestel op berust, legt een zware last op jonge schouders.”

Beatrix stelde dat de maatschappij zich niet kan permitteren ouderen af te schrijven. „Ouderdom wordt vaak alleen als probleem gezien. Daarbij denkt men aan gebreken en hulpbehoevendheid.” Terwijl er ook positieve kanten aan zitten. „Vergrijzing heeft ook een verrijkende kant. De vrije tijd kan positief worden benut. Er komt ruimte om na te denken, nieuwe wegen in te slaan, activiteiten te ontplooien en zich in te zetten voor anderen. Levenservaring en wijsheid kunnen worden verzilverd als ouderen die mogelijkheden ook zelf aangrijpen.”

De koningin pleitte voor meer begrip tussen de generaties. „Waar het gesprek stokt raken de verhoudingen verstoord. Om zulke tegenstellingen tussen generaties te overwinnen wordt wijsheid gevraagd en de wil anderen te begrijpen.”