Dit kabinet kan omslag naar duurzame en sociale economie maken

De coalitie van PvdA, CDA en ChristenUnie maakt na een moeizame start een stabiele indruk. Dat is van betekenis nu Nederland aan de vooravond staat van een ongekende recessie. Volgens het Centraal Planbureau moet Nederland volgend jaar rekening houden met een krimpende economie en een scherp oplopende werkloosheid.

Dat is na de tweede oliecrisis eind jaren zeventig niet meer gebeurd, althans niet zo heftig. Er zijn wel grote verschillen, die in het voordeel van nu uitvallen.

De overheidsfinanciën stonden er destijds belabberd voor. De publieke, vooral consumptieve, uitgaven besloegen meer dan zeventig procent van het nationaal inkomen en het financieringstekort bewoog zich richting tien procent. De overheid leende in die tijd zelfs meer dan het aan rente over leningen terugbetaalde en leefde dus letterlijk op de pof van volgende generaties. De sanering heeft twee decennia van straf bezuinigen gekost. De vooruitzichten zijn slecht, maar de overheid is dankzij een gezonde financiële huishouding in staat de klappen op te vangen.

Het planbureau heeft het kabinet daarom het advies gegeven de begroting intact te laten. Het kabinet beschouwt dat op zijn beurt als een steun in de rug om aan de uitgezette koers vast te houden. Dat is verstandig, zeker afgezet tegen de suggestie van VVD-leider Rutte om door bezuinigingen op de overheidsuitgaven de lasten voor de burgers extra te verlagen. De liberalen blijven hardnekkig trouw aan hun geloof in de vrije markt, zelfs nu die markt volledig is ontspoord. Consistent is het, maar de prijs is dat de VVD politiek in een isolement raakt.

De coalitie kiest, door de kredietcrisis zelfs met meer kracht van argumenten, voor een Rijnlandse economie, waar niet kortetermijnwinsten bepalend zijn, maar sociale cohesie, algemeen welzijn en duurzaamheid. In dat licht zou er uit de reactie van het kabinet meer ambitie mogen spreken om daarin te investeren. De crisis in de jaren dertig leverde bij alle sociale misère, ook grote, groene stadsparken op (het Amsterdamse Bos, het Zuiderpark in Den Haag) waar we tot op de dag van vandaag profijt van hebben. Er is nu alle reden overheidsinvesteringen in groene energie, zoals windmolenparken in de Noordzee, naar voren te halen.

Minister Bos sprak zaterdag in een vraaggesprek met deze krant warme woorden over een omslag naar een duurzame en sociale economie. Deze coalitie kan door haar samenstelling die omslag bewerken, als zij de woorden omzet in daden.