Een röntgenfoto nodig? Pak een plakband!

Natuurkunde heeft de naam een geldverslindende wetenschap te zijn, maar dat het ook anders kan, laten vier Amerikaanse fysici vandaag zien in het vakblad Nature. Ze hoefden alleen maar een rolletje plakband af te rollen. Wat ze daarmee bereikten? Röntgenstraling opwekken.

Dat zal de leek verbazen, maar voor de wetenschap is het geen nieuws. Al in 1953 hebben Russische natuurkundigen ontdekt dat er bij het afrollen van plakband röntgenstraling vrijkomt. Het nieuws van vandaag is dat de Amerikanen de afgegeven straling hebben gebruikt om er een röntgenfoto van hun vinger van te maken.

Hoe het werkt, weten ze zelf ook niet precies. Ze vermoeden dat bij het afrollen de plakzijde een positieve elektrische lading krijgt en de plastic achterzijde een negatieve. Daardoor springen er vonkjes over en botsen elektronen met zo’n grote snelheid op het plaksel dat ze röntgenstraling afgeven. Niet veel: het zijn zeer korte pulsjes en het vermogen van hun röntgenapparaat bedraagt nog niet het miljardste deel van een gewone gloeilamp.

De onderzoekers hopen dat ze hun proefopstelling zo kunnen verbeteren dat het een handzaam röntgenapparaatje wordt simpele medische toepassingen of voor gebruik op plaatsen waar elektriciteit een probleem is. Ze hebben er alvast patent op aangevraagd.

Intussen vraagt de leek zich af hoe vaak hij zichzelf heeft doorgelicht bij het inpakken van een cadeautje of het repareren van een scheur. Heb geen angst, bezweren de fysici: ze rollen de tape weliswaar op normale snelheid af (3 centimeter per seconde), maar de röntgenstraling komt alleen vrij als je dat in vacuüm doet.

Video van tijdschrift Nature