Witte leerlingen op stage in Auschwitz

Leerlingen van VMBO Groen in Nijmegen gaan morgen op maatschappelijke stage naar Auschwitz. De witte school had eerder problemen met rechts-extremisten.

Ze houdt niet van jongens met kistjes aan hun voeten, zegt de vijftienjarige vmbo-leerling Sanne Ebbeng. En ook niet van racisme: „Dat vind ik slecht. Iedereen is een mens.”

Samen met veertig medeleerlingen van VMBO Groen in Nijmegen brengt Sanne morgen een bezoek aan Auschwitz. Die ervaring moet de scholieren onder meer doordringen van het gevaar van rechts-extremistische ideeën.

Eerder dit jaar zocht schooldirecteur Bert Kwakkel de publiciteit met een vervelende kwestie: een klein groepje radicale jongens verziekte de sfeer op zijn school. Die jongens droegen rood-wit-blauwe bretels en Hardcore Holland-shirts. Ze deden uitspraken als ’kankerneger’ en ’Ga terug naar je eigen land’, verdiepten zich in het NSDAP-handboek en zworen trouw aan de Führer. In het tv-programma ’Prem Time’ vertelden ze te dromen van een ’nationaal-socialistische maatschappij’.

Het extreme clubje was klein maar had een grote invloed, zegt Lonneke Knegtel, docent levensbeschouwing op VMBO Groen: „De brugklassertjes gingen ook kistjes dragen en hun broekspijpen oprollen. Ze dachten dat dat stoer was hier op school.” Het broeide op het schoolplein en in de lessen en de docenten hadden geen goed weerwoord.

Inmiddels hebben de leiders eindexamen gedaan en is hun aanhang erg geslonken. Maar een grote groep leerlingen deelt wel hun wantrouwen tegenover allochtonen, zegt Kwakkel. Dat komt volgens hem doordat zijn school – net als alle groene scholen in Nederland – volkomen wit is: „Kinderen komen uit de dorpen met vooroordelen. En die zien ze hier niet weerlegd.”

Zijn school moet zwarter worden. Want pas als witte en zwarte leerlingen een klaslokaal delen, worden vooroordelen ontkracht, zegt Kwakkel. Daarom ondersteunt hij van harte het actieplan ’Kies Kleur in Groen’ (zie kader), dat scholen voor groen onderwijs vandaag aanbieden aan minister Verburg van Landbouw.

De reis naar Auschwitz maakt deel uit van een bewustwordingstraject, dat vorig schooljaar in gang is gezet. Derdeklassers krijgen op deze beladen plek een training over diversiteit en positief burgerschap. Na de herfstvakantie gaan zij zelf lesgeven aan tweedeklassers. „Ik ga ze leren dat iedereen gelijk is en dat ze open moeten staan voor andere culturen”, weet Sanne al.

De aanpak én de openheid van de directeur lijken te hebben geholpen: de sfeer op de Nijmeegse school is sinds de zomervakantie flink verbeterd. De meelopers vonden het toch niet zo leuk dat hun school bekend stond als rechts-extremistisch, denkt Kwakkel. „Het is niet meer zo’n item”, zegt Knegtel. „Ik zag tijdens het surveilleren vandaag nog maar één Hardcore Holland-shirt.”