Ver van familie / Wie Indisch is, duikt op bij Bloem

Schrijfster Marion Bloem is een belangrijk woordvoerster van de tweede generatie Indische Nederlanders. In haar bekende roman ’Geen gewoon Indisch meisje’ (1983) belichtte ze hoe die generatie – eeuwig gespleten – tussen wal en schip dreigde te vallen. In haar mooie documentaire ’Het land van mijn ouders’ (1984) schetste ze hoe zijzelf als in Nederland geboren dochter van Indische ouders op zoek ging naar het land van herkomst.

Nu, vijfentwintig jaar later, keert ze in haar eerste speelfilm ’Ver van familie’, gebaseerd op haar eigen roman uit 1999, opnieuw terug naar de jaren tachtig toen de tweede generatie vragen begon te stellen over haar wortels. ’Ver van familie’ gaat heen en weer tussen de in Amerika opgegroeide vrijgevochten Barbie (Terence Schreurs) en haar oma Em (Anneke Grönloh) die in Nederland op haar sterfbed ligt en, omringd door kwebbelende verwanten, Barbie’s komst afwacht.

Grönloh herinnert in majesteitelijk, lijdzaam zwijgen, ’oostindisch doof’ voor het geroddel, erg aan Caro van Eijck die in de jaren zeventig uitblonk als geheimzinnige, oude Indische dame in de diverse Couperus-tv-verfilmingen.

De Indische familie was in de jaren tachtig al tot uiteenvallen gedoemd, zoveel wordt duidelijk uit ’Ver van familie’. Na een ’geruisloze integratie’ – zoals de begintekst wat triomfantelijk vermeldt – rest slechts versnippering, onzichtbaarheid.

Bloem neemt lang de tijd (bijna tweeënhalf uur!) om de lijntjes tussen de vele familieleden uit drie generaties te schetsen, en komt toch niet veel verder dan een wat warrige oppervlakte. Indisch zijn betekent familie, roddel, en goed Indisch eten, maar de gezamenlijke taboes zijn anno 1986, bijna een halve eeuw na de koloniale tijd, al niet meer wat ze waren. Schaamt oma Em zich nog voor haar afkomst als ’palenkind’, haar achterkleinkinderen kennen het woord niet eens meer.

Wat rest is een op zijn best aandoenlijke, al te expliciete, soms knullig geacteerde familiesoap, waar tout acterend Indisch Nederland (oa ex-Blue Diamond Riem de Wolff) en ook een paar anderssoortige ’gemengdbloedige’ Nederlanders (Katja Schuurman!) voor zijn opgetrommeld. Eigenlijk maakt ’Ver van familie’ vooral nieuwsgierig naar hoe het nu, anno 2008, met de Indische Nederlanders gaat. Is er bij de nieuwe generatie nog behoefte aan bindende verhalen?

Uit de grote belangstelling voor Marion Bloems film mag je concluderen dat dat zo is, maar de film zelf geeft geen antwoord op die vraag.

]]>

Regie: Marion Bloem. Met Terence Schreurs, Anneke Grönloh. In 5 filmtheaters