Pleidooi CPB voor drastische versimpeling belastingstelsel

Het Centraal Planbureau pleit voor een herziening van het belastingstelsel. De timing is pikant, maar minister Bos wil er niet van horen.

Het huidige systeem voor de inkomstenbelasting is ondoelmatig en aan herziening toe. CPB-directeur Teulings bepleit verregaande versimpeling, van vier naar twee tarieven.

De directeur van het Centraal Planbureau deed zijn voorstel gisteren op een economencongres aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, waar ook minister van financiën Wouter Bos een van de sprekers was. Hij ziet weinig in herziening. Volgens Teulings is het huidige belastingstelsel met zijn vier tarieven ’eigenlijk heel ingewikkeld’. Van de twee tarieven die hij bepleit, zou er een zijn voor mensen die verdienen onder het wettelijke minimumloon en een voor mensen die daarboven verdienen. Daarbij suggereerde hij de percentages van dertig en vijftig procent. „En verder moet er vooral veel rust komen.”

Het voorstel van Teulings komt op een pikant moment. In politieke kring groeit twijfel aan de houdbaarheid van het huidige stelsel. Tot deze twijfelaars behoort ook oud-staatssecretaris Willem Vermeend, een van de bedenkers van het Belastingplan 21ste eeuw, zoals het huidige stelsel eind jaren negentig is gepresenteerd.

Teulings vindt het stelsel veel te ingewikkeld, onder meer door de kinderopvangtoeslag en de huur- en zorgtoeslag. Teulings: „Het adagium van de belastingdienst lijkt geworden: ’Leuker kunnen we het niet maken, wel ingewikkelder’.”

Teulings denkt dat de politiek daarbij is doorgeschoten in haar ambitie. Zo is het onmogelijk gebleken chronisch zieken via de fiscus financieel goed te compenseren. „Tegelijkertijd vragen grote delen van de Nederlandse bevolking om belastingformulieren om voor zorgtoeslag in aanmerking te komen.” Volgens Teulings kunnen chronisch zieken het beste via de zorgverzekering worden gecompenseerd. Ook prikkelt het belastingsysteem mensen nauwelijks meer te gaan werken of aan de slag te gaan, meent de CPB-directeur.

Minister van financiën Bos houdt de boot af. Hij benadrukte gisteren dat het systeem niet voor niets ingewikkeld is; juist om individuele gevallen financieel te kunnen compenseren. „Ook in een stelsel met twee tarieven komt dat via een achterdeur uiteindelijk toch weer terug.” Volgens Bos maken vooral aftrekposten het systeem ingewikkeld. „Dat zou je dan moeten terugbrengen.” Waarbij Bos onderstreepte dat hij, volgens afspraken in de coalitie, niet zal tornen aan de hypotheekrenteaftrek. „Die afsprak zal deze minister uiteraard loyaal uitvoeren”, aldus de minister.