Oases voor werknomaden

Het lijkt zo aantrekkelijk om voor jezelf te beginnen. Toch valt het thuiswerken vaak tegen. Er zijn geen gezellige collega’s en je moet streng voor jezelf zijn. Coworking is de nieuwste manier om aanspraak te vinden.

Een laptop, mobiel en wifi; veel meer heeft het groeiende leger zelfstandigen niet nodig om te werken. Een vaste werkplek? Overbodig. De werknomade die aanspraak wil of meer ruimte dan de keuken- of cafétafel gaat naar een cowerkplek. Een kantoor voor af-en-toe dat je deelt met collega-freelancers.

„Drie jaar geleden begon ik als ondernemer. Vanuit huis. Ik werd gillend gek, want ik vond het erg alleen. Zelfstandigheid is leuk, maar ik ben niet mensenschuw of zo en ik wil wel met andere mensen samenwerken”, zegt Suzanne Gerbenzon. Ze is bedrijfsconsultant en eigenaar van Bling Affair, een bedrijf dat mobiele telefoons, headsets voor dj’s, aanstekers en andere persoonlijke spullen versiert met Swarovski kristal. Verder is ze bezig met het opzetten van een webshop voor laptoptassen.

Om aanspraak te hebben, nieuwe ideeën op te doen, haar netwerk uit te breiden en andere kleine ondernemers dezelfde mogelijkheden te geven, is ze in september met computerprogrammeur Tijs Teulings begonnen met Nomadz. Het is een netwerk van kleine ondernemers met een zogeheten cowerkplek in De Bink 36, een gebouw in Den Haag waar vroeger KPN huisde en nu creatieve ondernemers en kunstenaars werken. Nomadz heeft een ruimte van 50 m2, met vijf bureaus en een grote tafel om gezamenlijk te lunchen. Wie lid is, kan er naar behoefte komen werken. De prijs: tussen 25 euro per maand voor wie af en toe komt, tot 90 euro per maand voor mensen die fulltime bij Nomadz werken.

„We zitten zo goed als vol”, zegt Gerbenzon: „Er werken ICT’ers, een schrijfster, een journalist, iemand die de boekingen doet voor de band Nine Inch Nails, iemand die de partners van expats in Nederland begeleidt met het opzetten van een eigen bedrijf en twee studenten die onderzoeken of ze een handel kunnen beginnen in ecokoffie en -chocola.”

Een cowerkplek is meer dan een flexibele werkplek, benadrukt Gerbenzon. „Je kunt inmiddels in Nederland in verschillende plaatsen terecht om even een uurtje te werken, maar dat loopt niet echt storm. Dat zijn lege kantoorruimtes, waar je je niet thuis voelt. Je hebt ook een community nodig, mensen met wie je je verbonden voelt. Bij Nomadz lunchen we samen en op vrijdagmiddag hebben we een borrel. Laatst hebben we tijdens de lunch met zijn allen voor een van de leden een bedrijfsnaam verzonnen. En binnenkort houden we een seminar over hoe je het als zelfstandige moet regelen met verzekeringen, hypotheken en belastingen en zo. We helpen elkaar en maken gebruik van elkaars vaardigheden. Daarom zijn er bij Nomadz ook geen aparte hokjes, maar werken we in één ruimte, dan kom je elkaar tegen.”

Het succes verrast Gerbenzon wel. „Het is supernieuw in Nederland en ik moet het concept vaak uitleggen. Het is overgewaaid uit de Verenigde Staten waar coworking veel normaler is. Het is begonnen bij de internetondernemers in Silicon Valley. Die gingen eerst in het café werken en vervolgens kantoorruimtes delen.”

Maar Gerbenzons doelgroep is groeiende. Inmiddels zeggen in Nederland steeds meer mensen hun baas gedag. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn er nu zo’n 960 duizend zelfstandigen en hun aantal stijgt snel. Een derde is hoger opgeleid en ’kenniswerker’.Ze zitten in de consultancy, financiële dienstverlening, communicatie of internetbranche en kunnen overal werken waar een draadloze internetverbinding is en ook die komen er steeds meer. Ze werken vanuit huis, in cafés. Of op elkaars kantoor, want steeds meer ondernemers die wel een vast kantoor hebben, bieden dat op internet aan als flexibele werkplek.

Maar het blijft behelpen, aldus Eric Haas. Hij houdt zich bezig met planontwikkeling voor een nieuwe bestemming voor leegstaande gebouwen en wil door heel Nederland een netwerk van cowerkplekken opzetten: Green Desk. Analoog aan Green Wheels, het bedrijf dat in alle grote steden auto’s heeft staan, waar abonnementhouders gebruik van kunnen maken. „Ik werkte zelf vanuit huis, had allerlei ideeën, maar zat maar in mijn eentje een beetje voor me uit te staren. Ik kon niet echt ergens naartoe. In cafés is te veel herrie, in de bibliotheek mag je niet bellen, en een kantoor huren is duur en daar zit je bovendien voor langere tijd aan vast.”

Thuis werken ging hem tegen staan. „Het is moeilijk om gedisciplineerd te blijven. Je gaat al snel de was doen of zo. Als je altijd thuis werkt, raak je bovendien in een isolement. Verder is het ook niet echt lekker om klanten te ontvangen aan de keukentafel. En, niet te vergeten: wie thuis werkt, komt nooit meer thuis.”

„Veel mensen kiezen voor een bestaan als zelfstandige omdat ze bij een baas niet zelf kunnen bepalen wat ze doen en hoe ze willen werken. Maar de gezelligheid van collega’s willen ze helemaal niet kwijt. En ze blijven ook de behoefte houden om ergens bij te horen. Green Desk wil in die behoefte voorzien. Bij Green Desk moet je van een kantoor gebruik kunnen maken als je dat nodig hebt en waar je mensen kunt ontmoeten als je dat wilt.”

Haas is inmiddels bezig met Green Desks in Amsterdam, Alkmaar, Utrecht en in Hilversum, waar zijn plannen het verst gevorderd zijn. Hij voert daar besprekingen met de woningcorporatie die de voormalige Media-academie exploiteert en dat nu in gebruik is als bedrijfsverzamelgebouw. Wat hem voor ogen staat: een grote ruimte waar mensen aan de ene kant kunnen overleggen, brainstormen, klanten ontvangen enzovoort en aan de andere kant in stilte kunnen werken. Daar omheen moeten aparte werkcellen moeten komen en vergaderzalen. „Mensen zouden voor euro200 per maand terecht moeten kunnen bij een Green Desk. Dichtbij huis, want uiteindelijk moeten ze overal komen.”

Ook Haas gaat het om meer dan alleen kantoorruimte voor zelfstandigen. „Mensen moeten elkaar kunnen ontmoeten, ervaringen uitwisselen, nieuwe ideeën opdoen. Een host zou die mensen bij elkaar kunnen brengen. Het moet ook een plek worden waar je je kunt ontwikkelen, waar je een training kunt volgen, of coaching kunt krijgen. Waar het me uiteindelijk om gaat: plekken creëren waar je als zelfstandige geïnspireerd kunt werken.”

Ook net nieuw is Hub Amsterdam. Een hub (Engels voor middelpunt) is een cowerkplek voor een specifieke groep: duurzame ondernemers, die de wereld willen veranderen en elkaar opzoeken om samen te werken en nieuwe ideeën op te doen. Er zijn al hubs in Londen, Bristol, São Paulo, Johannesburg. In Nederland is er al een hub in Rotterdam. Hub Amsterdam is nog bezig met de opstart en gaat open in februari. Het lidmaatschap kost tussen 20 en 410 euro per maand, afhankelijk van de hoeveelheid tijd die een ondernemer gebruikmaakt van de ruimte.

Hub Amsterdam zit in een gerenoveerd schoolgebouw in de Jordaan. Het is een grote ruimte van 400 m2 met hoge ramen, met een vide en een aparte studio/vergaderruimte. Onlangs presenteerde de mogelijke gebruikers er zich tijdens een feest.

„Het is hier anders dan een gewone coworkingplace”, zegt Frederique Vos, een van de drijvende krachten achter Hub Amsterdam. „Je hebt plekken waar techneuten, kunstenaars of adviseurs bij elkaar komen. Maar hier heb je ze allemaal. Wat wij gezamenlijk hebben: we willen een betere wereld.” Op de openingsavond presenteerden verschillende ondernemers zich. Dat liep uiteen van duurzaam geproduceerde kleding en schoenen, tot bedrijven die gebruiksvoorwerpen maken van afval, tot een adviesbureau dat bedrijven adviseert over duurzaamheid, tot duurzaam design. Vos, die adviseur is op het gebied van veranderingen in organisaties: „Vaak zijn kantoren heel steriel. Maar dit moet een speeltuin worden. Een speeltuin voor volwassenen. Een innovatielab, waar je op nieuwe ideeën komt en samen projecten opzet. Waar je samen over de toekomst nadenkt en hoe je je leven wilt inrichten. Ook al is Hub Amsterdam officieel nog niet begonnen, ook daar loopt het nu al. De eerste bedrijfjes die er willen werken, hebben zich al gemeld.