De roker mishandelt eigenlijk de niet-roker

Roken is nog schadelijker voor de meeroker dan voor de roker zelf. Verbieden is geen betutteling.

Opiniekaternen halen de laatste tijd er al het mogelijke bij om duidelijk te maken dat het rookverbod in de horeca tot de meest verregaande vormen van betutteling van de overheid behoort. Roken en seks hóren bij elkaar! Niet roken is fascistisch: Hitler, Mussolini en Franco rookten niet, terwijl het Britse geallieerde boegbeeld de ene sigaar met de andere aanstak. Pausen hebben rookverboden uitgevaardigd om de hemelse geuren van de wierrook te beschermen.

Hebben we ook maatschappelijk tumult gehad bij de invoering van het verplicht dragen van veiligheidsgordels in de auto en een helm op de brommer? Het niet dragen hiervan schaadt immers andermans gezondheid niet. Predikers van persoonlijke vrijheid kunnen dit eerder onder overheidsbetutteling scharen.

Hoe komt het dat we zo goed zijn in het meten met twee maten? Als er ergens asbest verwijderd moet worden, wordt die straat afgezet met felgestreepte linten en lichten. Je wordt bijkans geëvacueerd en er landt een groep maanmannetjes, die in hermetisch gesloten pakjes het klusje klaren. Asbest is namelijk kankerverwekkend! Iedereen vind deze aanpak zorgvuldig. Sigarettenrook echter moet vrijelijk door de kroeg kunnen zweven en daarmee ook in de luchtwegen van niet-rokers kunnen komen. En dat is niet kankerverwekkend?

De maatschappelijke discussie rond het rookverbod in de horeca wordt gevoerd op een manier, waarbij velen stelselmatig voorbij gaan aan een aantal essentiële zaken, waarvan wij de twee belangrijkste medische aspecten belichten.

Roken is buitengewoon schadelijk voor de gezondheid. De sigaret is het enige wettelijke toegestane product, dat indien gebruikt zoals bedoeld, de helft van de gebruikers doodt. U leest het goed; de helft van de rokers sterft aan ziekten die aan roken gerelateerd zijn. ’Meeroken’ is daarom eveneens schadelijk. De rook, die een meeroker inademt is kwalitatief nog schadelijker dan de rook die de roker zelf inhaleert. Als de ene persoon een ander in elkaar slaat, zal niemand het moeilijk vinden dit als mishandeling te zien. De één brengt namelijk de ander letsel toe.

Nu brengt een roker aan een ander letsel toe. Roken in aanwezigheid van niet-rokers is dus eigenlijk mishandeling. De schade ontstaat niet in één keer, zoals bij fysiek geweld. Meeroken schaadt heel langzaam, maar ook héél zeker. Weliswaar is er geen sprake van moedwilligheid, zoals bij fysiek geweld, maar de gevolgen zijn er voor de passieve rokers niet minder om. Denk aan verlies van gezondheid en meer kans op ernstige ziekten. Daarom expliciteert het wettelijke rookverbod in de horeca, wat reeds vast ligt in de Grondwet, artikel 11: ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam.

Nicotine is een verslavende stof. Dit is wetenschappelijk onomstotelijk vastgesteld. Rokers nemen gemiddeld tien keer een teug van een sigaret. Een roker, die een pakje per dag rookt geeft zich zelf 200 ’shotjes’ nicotine per dag. In Nederland roken ongeveer 4 miljoen mensen. Een half miljoen rookt soms, maar kan ook voor langere tijd zonder sigaret. De overige 3,5 miljoen zijn verslaafd.

Tabaksverslaving wijkt in één opzicht af van andere verslavingen. Mensen met een tabaksverslaving kunnen normaal deelnemen aan de samenleving. Een deel van de mensen, die roken willen liever niet weten dat zij verslaafd zijn. Dat zijn de mensen, die men thans het sterkst in het debat hoort en dat zijn de mensen, die de onwaarschijnlijkste zaken erbij slepen om roken te rechtvaardigen. Ontkennend gedrag kenmerkt verslaving.

En ondertussen kunnen artsen elke dag opnieuw weer slecht nieuws brengen: u heeft longkanker (door het roken), uw kind heeft middenoorontsteking (door uw gerook) en wat vervelend, dat u impotent bent (door het roken).

Dit artikel is medeondertekend door Maarten Kuethe, kinderarts en Alfred Sachs, huisarts, verbonden aan het UMC Utrecht.