Ondanks de crisis zijn de klimaatdoelstellingen overeind gebleven

Gezien de omstandigheden mag het een wonder heten dat de lidstaten van de Europese Unie het eens zijn geworden over de klimaatdoelstellingen tot 2020. Ga er maar aan staan. Verdoofd door het geraas van de wereldwijde economische crisis leek het er de afgelopen weken op alsof Europa heel veel water bij de wijn zou moeten doen. Zoveel, dat de doelstelling van 20 procent minder uitstoot van broeikasgassen in 2020 – ten opzichte van ijkjaar 1990 – niet realistisch meer zou zijn.

Dat is niet gebeurd. Ook zijn alle lidstaten vierkant achter de afspraken gaan staan om 20 procent van alle energie duurzaam te maken, en het stroomverbruik met 20 procent terug te dringen. De doelstellingen zijn wettelijk vastgelegd en worden bij overtreding – ook op bedrijfsniveau – bestraft met boetes, waarmee Europa nog steeds voorop loopt in de wereld.

Dit resultaat heeft helaas wel een prijs. Al eerder werd duidelijk dat het systeem van het veilen van ’vervuilingsrechten’ – door kenners gezien als de beste prijsprikkel voor een klimaatvriendelijker productie – op zijn minst flink uitgesteld zou worden. Nu is duidelijk dat vanaf 2012 de meeste van deze emissierechten gratis worden uitgedeeld. Dat ondermijnt de fundamenten van het veilingsysteem.

Grote winnaars van de onderhandelingen afgelopen vrijdag zijn de nieuwe lidstaten in Oost-Europa met hun sterk vervuilende energiesector. Zij krijgen flinke tegemoetkomingen om de nadelen voor hun economieën op te vangen.

De teleurstelling hierover van de milieuorganisaties is daarom begrijpelijk. Maar om van een ’zwarte dag voor het klimaatbeleid’ te spreken, is veel te sterk. De lidstaten met de sterkste economieën hebben laten zien ook de zwaarste lasten te willen dragen. Bij zwaar economisch tij is dit een sterk staaltje van Europese solidariteit en het nemen van verantwoordelijkheid. Zonder akkoord had de Europese Unie aan geloofwaardigheid ingeboet.

Want het akkoord in Brussel zal zeker zijn weerslag hebben op de mondiale onderhandelingen over de reductie van broeikasgassen. Eind volgend jaar zullen 190 landen in Kopenhagen onderhandelen over een opvolger van het Verdrag van Kyoto, dat in 2012 afloopt. De internationale klimaatconferentie afgelopen week in Poznan liet zien dat het erg lastig zal worden de arme landen en de opkomende economieën als China binnenboord te houden. Hoopgevend is daarom de hernieuwde inzet van de VS straks onder Barack Obama. En niet te vergeten een solidair Europa dat met zevenentwintig landen optrekt naar Kopenhagen.