’Boeken’ is als een zomers terras

opinie Een tochtje langs de kanalen is op zondagochtend een belevenis. Je komt de gekste dingen tegen, zoals de gekochte reli-zendtijd van opdringerige types als David Maasbach (SBS) en de van oorsprong Nederlands Hervormde boodschap van dominee Schuller vanuit de Crystal Cathedral (RTL 5).

Maasbach past in zekere zin wel bij SBS. Zo zegt hij soms dat als we niet doen wat hij predikt, dat het dan slecht met ons afloopt. Eenzelfde insteek als bij ’De Afvallers’, waar men de dikkerds niet voorhoudt: als u gezond leeft gaat het beter met u. Nee, ze zeggen: als u zo doorgaat gaat u dood.

Ze doen bij SBS op zondagochtend ook iets met boeken. In de zendtijd voor homeshopping zagen we een jonge presentator en een uitgever samen een boekenprogramma nadoen.

Als je die reclamebalk met Teletrends.nl wegdacht, zag het er best echt uit. Twee mannen, een tafel en op die tafel een stapel boeken.

Wel een bepaald sóórt boeken, viel me op. Ze hadden allemaal te maken met ’jezelf ontwikkelen’. Op allerlei terreinen, vooral op economisch, maatschappelijk en spiritueel gebied.

U kent ze wel van de ramsj. Boeken, geschreven door goeroes die wereldwijd lezingen houden over hun ’baanbrekende’ boek met titels als ’Het ware geheim van succes’, ’Denk GROOT’ (Donald Trump) of ’Neem je toekomst in eigen hand’. Die laatste titel had iets onheilspellends, al was dat geloof ik niet zo bedoeld.

Alle werken die voorbij kwamen waren volgens de uitgever ’zeer makkelijk leesbaar’. En dat niet alleen: „Je kunt het ook direct toepassen”.

We leerden dat je niet succesvol, gelukkig of als leider geboren wordt, maar dat je dat uit die nieuwe Bijbels van Teletrend haalt.

Inmiddels zat Wim Brands klaar voor het serieuzere werk in ’Boeken’. De socioloog Dick Pels hield daarin een pleidooi voor ’beschaafde onverschilligheid’.

Pels bedoelde daarmee dat we de tijden van polarisatie ten opzichte van religieuze verschillen (niet alleen met moslims) nu wel gehad hebben en dat we opnieuw moeten leren ’wegkijken’. Iets van onze kenmerkende tolerantie terughalen, daar kwam het op neer.

Wilders en Verdonk hebben een functie, vond Pels zeker, maar nu moet de volgende stap gezet: een zekere onverschilligheid. „Je ziet dat al bij moslims gebeuren, die afgelopen week nog hun schouders ophaalden bij het filmpje van Jami.”

Geen spectaculair nieuw inzicht. Wij hadden dat thuis eerlijk gezegd al lang bedacht.

Maar voor een antwoord of waarheid kijken wij ook niet naar ’Boeken’.

De aantrekkingskracht zit hem in het filosoferen over menselijke gedragingen en de manier waarop Wim Brands dat doet.

Brands neemt de kijker en zijn gast als het ware mee naar een zomers terras.

Lekker mensen kijken en ze dan proberen te plaatsen.

En dat met slechts één boek, dat meestal óók nog eens dicht blijft.