EU wacht een uitgekleed klimaatplan

Iedereen wil een Europees klimaatakkoord. Maar de druk om resultaat te boeken is zo groot, dat dwarsliggers veel binnen kunnen halen.

Europa moet het voortouw nemen in de aanpak van het klimaatprobleem en de ontwikkeling van een groene economie. Die oproep, deze week uitgesproken door voorzitter Barroso van de Europese Commissie, wordt in Brussel gedeeld door iedereen die hart heeft voor het milieu.

Ook minister Cramer vindt een akkoord ’broodnodig’. Want zonder het Europese voorbeeld doet de rest van de wereld ook niets. Maatregelen in de Verenigde Staten, China en andere opkomende economieën zijn essentieel om de opwarming van de aarde tegen te gaan.

Maar de inhoud van het akkoord dat de EU-regeringsleiders vandaag en morgen in Brussel bespreken, kan nog tegenvallen. Iedereen steunt het milieu, maar veel landen aarzelen over hun eigen bijdrage. Zeker nu de economie in crisis verkeert.

Polen en andere Oost-Europese landen hebben hun kolengestookte, vervuilende centrales. Duitsland vreest voor de banen in de industrie, die weggeconcurreerd dreigt te worden door ’vuile’ bedrijven uit de VS of China. En Italië dreigt zelfs met een veto tegen het hele plan.

De voorstanders van een stevig milieubeleid – Nederland, Scandinavië en Groot-Brittannië – zitten klem: zij willen streng zijn, maar ook heel graag een akkoord bereiken – zelfs als dat minder ver gaat dan ze eigenlijk nodig vinden. Pokeren met de uitkomst is niet in hun belang.

EU-voorzitter Frankrijk wil hoe dan ook een akkoord sluiten, voor president Sarkozy is dat een prioriteit. Lukt het deze maand niet, dan nemen de Tsjechen het over. Niemand verwacht dat zij, gehinderd door interne politieke twisten, de EU doortastend kunnen leiden.

Voor de dwarsliggers is dit een ideale basis om concessies in de wacht te slepen: gratis emissierechten voor de industrie, uitzonderingen voor Oost-Europese kolencentrales en wellicht een afzwakking van de eisen aan duurzame energie.

Maar als te veel emissierechten gratis uitgedeeld worden, komt het principe van veilen onder druk te staan. Volgens economen is dat het beste systeem om schone bedrijven te belonen en zwakke broeders te prikkelen. En het levert geld op voor verdere milieumaatregelen.

Het grote doel, een vermindering van de CO2-uitstoot met 20 procent in 2020, blijft op papier wel overeind. Maar veel wetenschappers menen dat grotere inspanningen nodig zijn. De EU wil in principe een CO2-reductie van 30 procent toezeggen, op voorwaarde dat er een wereldwijd klimaatakkoord komt.

Zo’n wereldwijd akkoord hangt juist af van de Europese inzet. Als die weifelend is, met veel uitzonderingen en afzwakkingen, maakt dat weinig indruk. En dan komt de rest van de wereld ook niet over de brug.