'Patiëntenorganisaties zijn spreekbuis van de pillenindustrie'

Europese patiëntenorganisaties drijven op geld van de farmaceutische industrie. De industriesponsoring leidt tot merkbare invloed op het beleid van de patiëntenclubs.

Europa Donna, de Europese koepel van borstkankerorganisaties, raakte onlangs in conflict met een groep van 16 europarlementariërs toen bleek dat de patiëntenclub in 2007 bijna 4 ton had ontvangen van pillenfabrikanten, 86 procent van de totale inkomsten.

Europese politici noemen de organisatie een spreekbuis van de industrie en ’een lobby-instrument voor de verkoopbelangen van grote farmaceutische bedrijven’. Borstkankervereniging Nederland is aangesloten bij Europa Donna.

De parlementariërs hebben hun banden met Europa Donna verbroken. Volgens hen heeft Europa Donna altijd volgehouden dat de organisatie maximaal een derde van de inkomsten van de farmaceutische industrie kreeg.

„Deze zaak staat niet op zichzelf. Ik hoop dat andere patiëntengroepen hiervan leren en zullen proberen buiten het mijnenveld te blijven van sponsoring door de farmaceutische industrie”, aldus de Duitse europarlementariër Karin Jöns (SPD).

De directeur van Europa Donna, Susan Knox, zegt dat haar organisatie onafhankelijk is en dat patiëntengroepen niet zonder geld van de industrie kunnen bestaan. „De Europese Commissie heeft geen geld voor ons, Europese landen evenmin. Hoe moeten wij dan aan geld komen?”

Ook de door de Europese Commissie erkende overkoepelende organisatie voor patiënten in de EU, het European Patients’ Forum (EPF), is vrijwel volledig afhankelijk van industriesponsoring. In 2007 ontving het EPF 337.000 euro aan sponsorgeld, 98 procent van de inkomsten.

Volgens de Europese afdeling van de consumenten- en patiëntenorganisatie HAI (Health Action International) in Amsterdam is het EPF niet onafhankelijk. Waar in Europa vrijwel elke belangengroep fel bezwaar aantekende tegen een voorstel van de Europese commissie om farmaceutische bedrijven rechtstreeks informatie te laten verstrekken aan patiënten, zag het European Patients’ Forum geen grote obstakels.

Het voorstel moet volgens het patiëntenforum in de praktijk worden uitgetest. Voorzitter Anders Olausen van de EPF vindt dat zijn organisatie wel onafhankelijk is. „Wij zullen nooit een industrie- of overheidsstandpunt innemen.”

Door de invloed op patiëntengroepen vergroot de industrie de eigen lobbymacht in Europa aanzienlijk, blijkt uit journalistiek onderzoek. Er zijn in Brussel ongeveer 50 industrie-lobbyïsten actief.