Pensioenfondsen op de goede weg

Pensioenaanbieders beleggen hun geld steeds verantwoorder. Toch blijft de gemiddelde score onder de maat, zo concludeert de duurzame beleggersvereniging VBDO.

Pensioenaanbieders boeken vooruitgang op het gebied van verantwoord beleggen. Steeds meer aanbieders ontwikkelen beleid waarmee bepaalde bedrijven of sectoren in de beleggingen worden uitgesloten, zoals bij bedrijven die zich inlaten met verkeerde wapenproductie of kinderarbeid. Maar de uitvoering van dat beleid en de verantwoording achteraf laat vaak nog te wensen over.

Dat stelt de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) na eigen onderzoek naar het verantwoord beleggingsbeleid van pensioenaanbieders. Het is het tweede jaar dat het onderzoek wordt uitgevoerd, en de scores liggen een stuk hoger dan vorig jaar. VBDO ondervroeg 43 pensioenaanbieders naar hun beleid ten aanzien van verantwoord beleggen. Daarnaast worden de pensioenaanbieders doorgelicht op de uitvoering van dat beleid, en de verantwoording daarover tegenover de maatschappij en de deelnemers in het pensioenfonds.

Het pensioenfonds Zorg en Welzijn (voorheen PGGM) voert net als vorig jaar de lijst aan, gevolgd door het ambtenarenfonds ABP en pensioenfonds PME (Metaal en Elektro). die de tweede en derde plek hebben gewisseld. Zwitserleven sluit net als in het voorgaande onderzoek de rij.

Hoewel er vooruitgang is te bemerken bij de pensioenfondsen, blijft de gemiddelde score onder de maat. Van de maximale score van 5 werd gemiddeld een 2,2 behaald. „Vorig jaar lag het gemiddelde op 1,65, dus er is zeker sprake van een flinke vooruitgang”, zegt directeur Giuseppe van der Helm van VBDO. De stijging komt vooral doordat steeds meer pensioenfondsen in elk geval een beleid voor verantwoord beleggen hebben ontwikkeld. „Daar scoorden vorig jaar slechts vier fondsen een voldoende, nu zijn dat er vijftien. De bewustwording over de noodzaak van verantwoord beleggen is sinds vorig jaar veel sterker geworden. Er is vaak nog sprake van kennisachterstand bij bestuurders van pensioenfondsen, maar de wil om te leren is er.”

Problemen zijn er vooral nog met het uitbesteden van pensioengelden aan grote, internationale vermogenbeheerders. „Nederland is van beperkte relevantie voor deze financiële instellingen. Bovendien zijn veel van de fondsen te klein om eisen te kunnen stellen aan deze partijen.” Het gebeurt daarom al dat kleinere pensioenfondsen samen met hun gelden naar de vermogenbeheerder stappen om zo wel invloed te kunnen uitoefenen. „En we zien langzaam dat ook vermogensbeheerders zich gaan interesseren voor verantwoord beleggen. Volgend jaar willen we hen ook langs de meetlat leggen”, zegt Van der Helm.

Waar pensioenfondsen nog veel te winnen hebben, is in de dialoog met de samenleving en de deelnemers. „Dat zijn de fondsen van nature niet gewend”, zegt Van der Helm. Pensioenfondsen kwamen in maart vorig jaar plotseling in de belangstelling toen uit een uitzending van ’Zembla’ bleek dat velen in landmijnen en clusterbommen beleggen. „Het belangrijkste is dat pensioenfondsen in dialoog blijven over wat wenselijk is en niet. Betrek je deelnemers en de maatschappij bij je keuzes en wees daar open over. Er is geen vaste checklist over wat verantwoord is en niet.”