Veel zelfstandigen vergeten pensioen

Hoogopgeleide eenpitters spinnen garen bij de economische crisis. Werkgevers huren liever een zelfstandige in, dan een vaste kracht aan te nemen. Nieuw probleem: wie betaalt hun pensioen?

„Over twee weken zeg ik mijn baan op en begin ik voor mezelf.” Omdat haar huidige werkgever hiervan nog niet op de hoogte is, wil deze aanstaande zelfstandige zonder personeel (zzp’er) anoniem blijven.

Zij is een van de vijftienhonderd bezoekers van de eerste beurs voor zelfstandigen, de Nationale Zzp-dagen. „In mijn werk vind ik niet de uitdaging en de afwisseling die ik zoek. De kredietcrisis is voor mij geen reden om het niet te doen. Als je zo gaat redeneren is er altijd wel een reden te bedenken om de sprong niet te wagen.”

De crisis die begon op de financiële markten, zorgt voor minder volle orderportefeuilles bij bedrijven en dus wordt er gesneden in de kosten. Toch is juist een periode van recessie een goed moment om het vaste dienstverband vaarwel te zeggen en voor jezelf te beginnen, meent directeur Hans Cremer van Associates.

Zijn bedrijf, een dochter van ABN Amro, bemiddelt tussen hoog opgeleide eenpitters en bedrijven. „Nederland telt ongeveer 1 miljoen zzp’ers, van wie er zo’n 300.000 hoog opgeleid zijn. Ik voorspel dat daar de komende drie jaar nog 1 miljoen zzp’ers met hbo-plus bijkomen. Bedrijven nemen nu geen personeel in vaste dienst, of ze zetten juist mensen op straat. Toch blijft er grote behoefte, ook door de vergrijzing, aan professionals van hoge kwaliteit die de klus moeten klaren. Zzp’ers zijn daarvoor bij uitstek geschikt. Ze zijn voor werkgevers goedkoper dan vaste krachten en ze zijn flexibel inzetbaar.”

„Het vooroordeel bestaat dat alleen bouwvakkers zzp’er worden”, zegt voorzitter van ZZP Nederland en initiatiefnemer van de beurs Johan Marrink. „De opkomst van de zzp’er, die inderdaad begon in de bouw, werd niet serieus genomen. Nu groeit ons ledenbestand maandelijks met vijfhonderd mensen. Daar zitten juristen en financiële dienstverleners, maar ook zorgmedewerkers en vrachtwagenchauffeurs tussen.”

Die sterk groeiende groep kleine zelfstandigen heeft haar sociale zekerheid niet goed op orde, blijkt uit onderzoek van verzekeraar Nationale Nederlanden. Nog geen kwart van de zzp’ers heeft een pensioen en de zorg voor de nabestaanden bij overlijden geregeld.

Op de zzp-beurs dit weekeinde is de belangstelling voor het onderwerp niet overweldigend: de workshop over pensioenopbouw wordt maar matig bezocht. Toch meent Johan Marrink dat dit gebrek aan interesse langzamerhand afneemt en dat eenpitters initiatieven nemen om samen voor hun belangen op te komen.

„In de grote diverse groep zzp’ers ontstaan ideeën om zaken samen op te pakken”, aldus Marrink. „Toch mogen ondernemers nog veel meer prioriteit geven aan zaken als rechtsbijstandverzekeringen, om te voorkomen dat ze in de problemen komen. De politiek krijgt langzaam maar zeker meer oog voor deze groep, maar naar mijn idee nog niet genoeg.”

Hans Cremer ziet in de sociale zekerheid ook een rol voor bemiddelingsbureaus als Associates.

„Ik denk dat wij de grootste werkgever van Nederland worden. Geen werkgever met een vast personeelsbestand, maar met een groot bestand van zzp’ers. Daarom werken we aan een vangnet dat de risico’s van zelfstandigen ondervangt. Het blijft de verantwoordelijkheid van de zelfstandigen zelf om zich te verzekeren, maar wij kunnen ze wel handvaten bieden. En dat is nodig, want de zzp-revolutie, zoals ik het noem, is niet van voorbijgaande aard.”