Wat is vrijheid als je moet zwijgen

Het door en voor het Britse Channel Four geproduceerde ’Boy A’ is gebaseerd op een roman van Jonathan Trigell, die zich liet inspireren door de geruchtmakende James Bulger-zaak.

In 1993 ontvoerden twee tienjarige jongens de tweejarige James Bulger uit een winkelcentrum in Liverpool waar zijn moeder even niet oplette. De jongens trokken hem mee de stad uit richting de spoorbaan, waar ze hem bekogelden met stenen tot de peuter dood bleef liggen. De zaak schokte iedereen in Engeland en ver daarbuiten. Waar moest het heen met de wereld als kinderen kinderen gingen vermoorden?

’Boy A’ laat de aard van de misdaad (die in deze film ook enigszins afwijkt van de Bulger-zaak) lang ongewis, en pakt de zaak een decennium later op als de daders hun kindertijd voorbij zijn en ’boy A’ vrijkomt. Wat er met ’boy B’ gebeurd is, weten we niet, zoals we eerst ook niet weten waar ’boy A’ precies voor gezeten heeft.

We treffen hem als hij met zijn reclasseringsambtenaar Terry (Peter Mullan) een kamer zoekt in Manchester. Vrijheid betekent een nieuwe naam voor ’boy A’ (Jack), een nieuwe woonplaats, nieuw werk, een nieuw huis, een nieuw levensverhaal. Anonimiteit dus, een bestaan zonder kern, temeer daar de jongen altijd al aan zijn lot is overgelaten. Frisse nieuwkomer Andrew Garfield maakt van Jack een ontwapenend kwetsbare figuur. Hij loopt alsof hij geen voetafdrukken wil achterlaten. Hij glimlacht stralend en toch blijft het alsof hij ieder moment kan gaan huilen, of gaan slaan.

Zoals de verwante Franse film ’Il y a longtemps que je t’aime’ steunt op het krachtige zwijgen van de hoofdpersoon, ook een ex-gevangene, zo steunt ’Boy A’ op Jacks nauw verholen brandende verlangen om juist alles te vertellen, om heel te worden, zou je kunnen zeggen. Zijn begeleider Terry drukt hem op het hart om te zwijgen. Ontdekking zou Jack niet overleven. Maar krijg je wel echt een tweede kans als je je verleden moet verzwijgen? Kun je verliefd worden en je toch niet blootgeven?

’Boy A’ houdt je alert en betrokken door behoedzaam om Jacks verleden heen te bewegen en je lang onzeker te laten hoe je de jongen precies moet inschatten. Mooi is ook de betrokkenheid van sociaal werker Terry, die zich als een goede vader bekommert om Jack maar zijn eigen zoon heeft verwaarloosd. Hoe moeilijk is het eigenlijk om van je eigen kinderen te houden? Juist die door de grote vraag naar schuld en vergeving heen kierende nieuwe vragen maken van ’Boy A’ een bijzonder en gevoelig portret.