Behoud Zweedse band, maar gebruik ’m goed opinie

De Inspectie voor de Gezondheidszorg wil de Zweedse band verbieden. Dat baart mij zorgen. Wanneer de band verboden wordt, zijn er andere vrijheidsbeperkende middelen voorhanden, die veel gevaarlijker en soms mensonterend zijn.

De Zweedse band kan in bepaalde gevallen zorgen voor wat rust voor kind en ouder. Ter illustratie beschrijf ik twee schijnbaar tegengestelde ervaringen met vrijheidsbeperkende middelen.

Toen mijn verstandelijk gehandicapte zoon vijf jaar was, werd hij opgenomen in het UMC St. Radboudziekenhuis in Nijmegen voor een uitgebreid onderzoek. ’s Nachts lag hij in de Zweedse band, merkten wij, hoewel dat niet met ons was afgesproken.

Toen ik er naar vroeg kregen we een verhaal over veiligheid voor het kind en personele onderbezetting op de kinderafdeling. Ik ben uitgegaan van de beste bedoelingen. De onderzoeken zouden in een week gebeuren, maar er waren dagen bij dat er niets werd gedaan. Wij waren zoveel mogelijk bij hem, vooral tijdens de onderzoeken.

Op een dag kwam ik in zijn kamer en vond zijn bed leeg. Hij staat op de gang, dan heeft hij iets te zien, was het antwoord op mijn vraag waar hij was. Ik vond hem in een kale gang, vast gesnoerd in een buggy, zodat hij geen kant opkon. Niets te zien en geen aanspraak, zeker niet voor een kleuter. Dan breekt er iets! We hebben hem de volgende dag mee naar huis genomen.

Een paar maanden later. We worden er helemaal gek van. Mijn zoon komt 30 keer per avond uit bed. Hij kan zijn rust niet vinden en krijgt het dag- en nachtritme niet te pakken. Zijn verzorgers van het instituut waar hij door de week woont, stellen het gebruik van een Zweedse band voor, met als motivatie dat het mijn zoon duidelijkheid geeft en ons rust.

We proberen het hem uit te leggen als hij naar bed gaat en blijven nog even naast hem liggen in bed. Het wordt onderdeel van het naar-bed-gaan-ritueel. In het begin kom ik nog een aantal keer kijken. Voordat ik naar bed ga maak ik hem altijd los. We wennen er allebei aan. Hij vindt zijn rust en daardoor ik ook. We hebben er drie jaar dankbaar gebruik van gemaakt. Inmiddels zijn we 10 jaar verder en bij ons is een Zweedse band al lang niet meer nodig.

Op basis van bovenstaande ervaringen deel ik de zorg over het ten onrechte inzetten van vrijheidsbeperkende middelen maar pleit ik niet voor een verbod. Gecontroleerde inzet is een beter alternatief. Elke instelling dient daarvoor een plan te hebben en dat duidelijk uit te leggen aan ouders en verzorgers. De inspectie zal dat moeten controleren. Geeft dat meer (papier)werk? Wanneer je een verbod formuleert, dien je daar ook op toe te zien.