Giften van Sinterklaas

Een stand hadden ze bij de gemeente beloofd, zo’n overdekte, maar het werd een klaptafeltje. Het was een kouwe, grijze dag, en zo vochtig dat je nat werd zonder dat het regende. Om het nog onaangenamer te maken joegen er ook nog eens ijzige windvlagen over het plaveisel. Onder die omstandigheden bouwden ze op de Utrechtse Stadhuisbrug hun tafeltje op, het handjevol vrouwen van de WECF, de Women in Europe for a Common Future.

Ik zag ze redderen in die vuile wind, hun folders woeien van het tafeltje, de poster erachter, vastgemaakt aan twee kleine schragen, moest door twee vrouwen worden vastgehouden. ’Spelbrekers! Weg met giftig speelgoed ’ las ik op de poster. Ze rommelden met pakjes in sinterklaaspapier en met speelgoed waaraan handgeschreven briefjes waren geknoopt. ’Chroomverbindingen’ stond erop, of ’ftalaten’ of ’ethoxylaten’.

Ik trok mijn jas nog wat steviger dicht, en vroeg of ze, met pakjesavond in zicht, van het Comité Bangmakers waren. Nee, waren ze niet. Ik kreeg een ijskoude hand van een vriendelijke mevrouw die een rode wollen pet droeg, ze had net een tijdje de schragen vast staan houden. Dat speelgoed met giftige stoffen, dat was echt een zorg, zei ze, met verwijzing naar schandalen uit het verleden. Omdat ik niet precies wist op welke schandalen ze doelde, las ik het na in een van de geschriften die op het tafeltje lagen te wapperen. Daarin werd gerept van massale terugroepingen van speelgoed in de EU, van bekende producenten als Mattel, Fisher-Price, Toys-R-Us en Disney – firma’s die bij mij thuis ook ruim vertegenwoordigd zijn. Het grootste deel van dat teruggeroepen speelgoed wordt in China vervaardigd – natuurlijk. Maar hoe wist ik nou of speelgoed giftig is of niet?

De mevrouw met de rode pet zei dat ik dat niet weten kon, omdat er geen Europees etiketteringsysteem bestaat en zelfs als dat zou bestaan, dus een etiket met vermelding van ingrediënten, dan nog zou ik niet weten welke van die ingrediënten schadelijk zijn en welke niet. Wel kon ze ter geruststelling zeggen dat de meeste bouwblokken – lego – als veilig gelden. Er is een twintig jaar oude speelgoedrichtlijn, die binnenkort wordt herzien,maar dan nog – er is geen controle. En er is een CE-keurmerk, maar dat plakken de fabrikanten er zelf op.

Er woei weer een stapel folders van het tafeltje. Mijn oog gleed over de lijst van giftige stoffen, de weekmakers, de vlamvertragers, de kankerverwekkers, de gechloreerde paraffines, en dat vooral poppen en knuffels er de dragers van zijn en ik dacht aan die zuigende en sabbelende kindermonden, die brekende kinderhanden. „Het Duitse instituut ükotest heeft net onderzoek gedaan naar speelgoed”, zei de vrouw. „De resultaten waren dramatisch.” Thuis keek ik op de Duitse site. Van de 68 artikelen bleek er driekwart ’schadelijk’.

De ijswind had het tafeltje weggeblazen. Maar het was gezien.