Britse zwangeren mogen nauwelijks nog koffie en thee

Vrouwen die zwanger worden, mogen voortaan nog maar twee kopjes koffie per dag drinken. Althans, in Groot-Brittannië. In Nederland blijft de norm op drie per dag – zo was het tot voor kort ook in Groot-Brittannië.

Aanleiding voor de verschuiving is een onderzoek van Britse deskundigen, maandag in het British Medical Journal. Ze hadden de cafeïneconsumptie van ruim 2600 zwangere vrouwen gevolgd. Conclusie: als moeders in spe dagelijks drie kopjes koffie drinken – die bevatten samen zo’n 250 milligram cafeïne – heeft hun kind vijftig procent extra kans op een groeiachterstand. Zo’n achterstand kan later flinke gevolgen hebben, van hartklachten tot suikerziekte.

Bij twee koppen koffie was het geboortegewicht van de kinderen nog normaal. Dát moet dus de nieuwe norm worden, oordeelde de Britse voedselautoriteit FSA. Ze schroefde de cafeïnenorm voor zwangeren direct omlaag van 300 naar 200 milligram per dag. Een kopje koffie bevat 85 mg cafeïne; een kopje thee 45. Met twee kopjes koffie plus een thee zit een Britse zwangere nu dus aan haar taks.

Marianne Geleijnse, voedingswetenschapper aan de Wageningen Universiteit, vindt het Britse advies overdreven. „Zeker gezien de matige kwaliteit van het onderzoek.” Ze heeft haar bezwaren via een ingezonden brief aan het tijdschrift kenbaar gemaakt.

Haar kritiek spitst zich toe op het feit dat het onderzoek ’observationeel’ was. De Britten keken simpelweg wie er veel of weinig cafeïne binnenkreeg. Die aanpak is een uitgelezen recept voor vertekeningen, aldus Geleijnse. Grote koffieleuten zullen namelijk ook op veel andere punten afwijken van matige drinksters. Vermoedelijk letten ze slechter op hun gezondheid, eten ze onverstandiger en bewegen ze minder. Al die factoren zijn hier buiten beschouwing gelaten, waardoor de cafeïne onrealistisch veel gewicht krijgt.

Bovendien, en dat is het belangrijkste, hebben de Britten onvoldoende rekening gehouden met misselijkheid. Braakneigingen zijn op een of andere manier gunstig voor het kind. De moederkoek groeit er waarschijnlijk harder door. Uit tal van onderzoeken blijkt ook dat de vrucht zich bij misselijke moeders beter ontwikkelt. Niet-misselijke zwangeren lopen wat meer kans op een kind met een groeiachterstand.

De valkuil is nu deze: misselijke vrouwen gaan automatisch minder koffie drinken, terwijl niet-misselijke vrouwen blijven doordrinken. Koffiedrinksters krijgen dan inderdaad ongezondere kinderen, maar met de koffie heeft dat niets te maken.

Op zichzelf kan de Wageningse onderzoekster niet uitsluiten dat cafeïne de groei van het kind remt. Maar áls dat effect al optreedt, is het volgens haar bescheiden en pas aanwezig bij een hoge inname. Drie kopjes koffie per dag blijven verantwoord.

Met de nieuwe Britse regel mogen zwangere vrouwen bijna niets meer drinken; op alcohol rustte al een taboe, met suikerhoudende sapjes en koffie moesten ze matig zijn, en zelfs bij thee komt de grens nu snel in zicht, terwijl dat voor veel zwangeren dé drank is. Geleijnse: „Zo’n streng advies jaagt vrouwen onnodig angst aan en is bovendien niet realistisch. Je moet er een bijzonder goede reden voor hebben, en die zie ik nergens.”