Staartdeling is middel en geen doel

Stop al dat geruzie over leermethodes. Door ouderwets les te geven helpen we kinderen niet goed op weg.Wat is er mis met het ’ouderwetse’ rekenen? Een heleboel!

Al lange tijd verbaas ik me over de eenzijdige berichtgeving over het rekenonderwijs in het basisonderwijs. Afgelopen week was er een symposium met de aantrekkelijke titel ’rekenonderwijs, hoe kan het beter’. In uw krant werd breed uitgemeten over de slechte kanten van het realistisch rekenen. Het woord ’ouderwets’ werd in het artikel bijna met gouden letters geprint. Nergens in de wetenschappelijke wereld wordt gewerkt op een manier zoals 20 jaar geleden. Werkt de huisarts nog lekker ouderwets? Ik hoop het niet.

Blijkbaar moet het rekenen blijven stilstaan terwijl de wereld om ons heen verandert. Ik heb geleerd dat stilstaan achteruitgang betekent. Moet ik weer klassikaal lesgeven en me alleen richten op de middenmoot? Nee, de situatie op de scholen is heel erg veranderd.

In september 2008 is er een stichting in het leven geroepen die weer ’ouderwets’ wil gaan rekenen. Er worden een Nobelprijswinnaar en een aantal hoogleraren bij gehaald voor een comité van aanbeveling. Hebben zij wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de rekenmethodes die op scholen worden gebruikt?. Hebben zij gewerkt met kinderen die veel moeite hebben met het leren rekenen? Hebben zij gewerkt in een klas met kinderen van verschillend niveau? Vanuit welke persoonlijke ervaringen spreken zij? Waren zij de kinderen die op school gefrustreerd waren over het moeilijke rekenen? Zaten zij uren te zwoegen op die kilometers staartdelingen?

Afgelopen week moesten we het sommetje 15+15 oplossen (groep 4). Eén jongen kwam daar niet uit. Eerst met een getallenlijn geprobeerd. Daar kon hij niet mee uit de voeten. Met materiaal lukte het hem om de som op te lossen. De volgende dag lukte het hem om dezelfde sommen op te lossen. Hij had er plezier in en vroeg om meer. Deze jongen kon zich geen voorstelling maken van 15+15, maar toen er materiaal lag snapte hij het wel. Ik heb al veel kinderen bezig gezien met, door hun ouders aangeleerde, cijferende lesmethodes. Vaak zonder enig begrip van wat ze deden. We proberen de kinderen te leren een situatie te herkennen en dan te bedenken welke oplossingsstrategie erbij past.

Inspecteur van het onderwijs Wim van de Grift toonde inderdaad aan dat de resultaten op het gebied van bewerkingen (sommen waarbij kladpapier nodig is) onder de maat zijn ten opzichte van de resultaten in 1987. Ik ben het met iedereen eens dat daar een punt ligt waar het rekenonderwijs moet verbeteren. Ik denk echter dat het niet aan het realistisch rekenen ligt, maar aan ons onderwijs, onze kennis en aan de lesmethodes die we gebruiken. Het is zo vreselijk jammer dat er zoveel energie wordt verspild met ruziën. Het is zwart of wit. Ik wil de hoogleraren en wetenschappers oproepen om hun energie ergens anders in te steken.

De leerkrachten in het basisonderwijs hebben volgens mij behoefte aan lesmethodes die anders zijn opgebouwd zodat er in de bovenbouw meer tijd overblijft om te oefenen. Ik denk dat de weg ernaartoe goed is maar misschien iets anders moet worden geplaveid.

Volgens mij helpen we kinderen op hun weg naar een andere maatschappij dan waar wij in zijn opgegroeid. Een maatschappij met behoefte aan creatieve geesten. Het beroepenveld is heel erg veranderd. Een juffrouw aan de kassa hoeft niet meer bedragen op te tellen maar moet wel haar kassa goed bewaken en goed zijn in wisselen van geld. Ook schatten is belangrijker geworden. Uit het eerder genoemde onderzoek blijkt dat de kinderen van tegenwoordig beter kunnen schatten dan de kinderen in 1987.

In het artikel ’Wat is er mis met een staartdeling’ (Trouw, 30 oktober) zegt de leerkracht Daan van Beers dat de Cito dwingt om realistisch te rekenen. Vreemd. In de Citotoets staan gewone sommen. Soms zijn die in een context geplaatst, maar ook dat lijkt me geen probleem als je snapt wat er staat. Als je kinderen trucjes leert, weten ze niet wat ze moeten doen in een andere situatie. Reden te meer om realistisch rekenen te promoten: snappen wat je doet!

Tot slot: de staartdeling is een middel en geen doel!