Christelijke partijen vergeten het milieu

Het CDA en andere christelijke partijen durven geen werk te maken van hun ideeën over rentmeesterschap.

Rentmeesterschap is het Bijbelse principe dat de mens de plicht heeft zorgzaam te zijn voor het milieu, opdat de aarde in leefbare staat wordt overgedragen aan volgende generaties. Voor de christelijke partijen in de Tweede Kamer is rentmeesterschap van oudsher een klassiek politiek thema. Actueel is het ook.

Vandaag debatteert de Tweede Kamer over twee belangrijke onderwerpen waarbij rentmeesterschap centraal staat: natuurbescherming en het visserijbeleid. Gaan het CDA, de ChristenUnie en de SGP zich eindelijk ware rentmeesters tonen, of zullen de christelijke partijen voor de zoveelste keer economische belangen boven ecologische plaatsen?

De mechanisatie van de veehouderij en visserij heeft grote gevolgen gehad voor mens, dier en milieu. De mondiale visserij groeide in de decennia na de Tweede Wereldoorlog enorm. De schepen werden alsmaar groter, kregen steeds krachtiger motoren en meer geavanceerde technologie aan boord. In dezelfde periode vond een soortgelijke mechanisatie in de veehouderij, die gepaard ging met schaalvergroting.

Volgens het Planbureau van de leefomgeving zal in 2100 de mondiale biodiversiteit met een extra 15 procent zijn afgenomen. De intensieve veehouderij draagt er in belangrijke mate aan bij dat ook in Nederland het aantal bedreigde planten -en diersoorten op de Rode Lijsten toeneemt. Sommige soorten staan zelfs op het punt uit Nederland te verdwijnen.

Internationale onderzoeken wijzen uit dat ruim driekwart van alle visbestanden maximaal wordt bevist, overbevist of is ingestort. Vissers vangen met bodemsleepnetten gretig elke vorm van zeeleven en smijten een gigantisch deel van de vangst toegetakeld weer overboord. Kwetsbare gebieden worden hierdoor vernietigd en zeezoogdieren verliezen hun voedselbronnen.

Als klein land is Nederland een grote speler in de visserij. Met ruim 470.000 ton vis per jaar is Nederland de zesde producent binnen de Europese Unie. In de documentaire ’The End of the Line’ wordt voorspeld dat, als de visvangst in het huidige tempo doorgaat, de oceanen in 2050 zijn leeggevist.

Op 6 juni 2005 sprak minister-president Balkenende in een toespraak over rentmeesterschap wijze woorden. „Verwaarlozing van milieubelangen werkt altijd als een boemerang. Een boemerang die terugslaat op ons welzijn, ons levensgeluk, onze welvaart en onze gezondheid.”

Deze toepasselijke ecologische boemerang wordt steeds zichtbaarder. Als de huidige trends niet vernaderen, zal de boemerang groots en met een flinke snelheid terugkomen. Het goede nieuws is dat de boemerang ontweken kan worden als wij snel een stap opzij en terug doen.

Maar dan moet rentmeesterschap ook gepraktiseerd worden. Dan is de onvermijdelijke politieke opdracht: herstel en behoud van onze ecosystemen.

Voor dit revalidatieproces moeten in het Nederlandse deel van de Noordzee en Waddenzee aangewezen gebieden volledig beschermd worden tegen visserij en andere schadelijke activiteiten. In Europees verband moet Nederland als één van de grootste visexporteurs binnen de EU pleiten voor het stoppen van de buitensporige uitputting van visgronden.

Ter land moet de ecologische hoofdstructuur, een netwerk van kostbare natuurgebieden, een schop onder de kont krijgen. Volgens de Natuurbalans 2009 stagneert de aankoop van nieuwe natuur terwijl de herinrichting van wel aangekochte natuur ontbreekt. Er moet snel een inventarisatie gemaakt worden van de knelpunten gevolgd door aanvullende voorstellen om de geplande realisatie van de ecologische hoofdstructuur in 2018 te halen.

Een overgrote meerderheid van de Nederlanders juicht natuurbescherming toe. Uit een recente enquête van TNS/NIPO blijkt dat burgers natuurbehoud en natuurherstel in Nederland hoge prioriteit geven. Zo’n 90 procent van de bevolking vindt dat de ecologische hoofdstructuur op tijd af moet en dat er ondanks de crisis gewoon in natuur geïnvesteerd moet worden.

Het draagvlak in de samenleving geeft hoop en verdient politieke navolging. Rentmeesterschap betekent partnerschap. De vraag is of het CDA, de ChristenUnie en de SGP deze handreiking van een seculiere partij als GroenLinks aannemen om vandaag voor de verandering ecologie boven economie te plaatsen. Willen de echte rentmeesters opstaan?