Dé vraag voor ouders: wel of niet de kleine inenten tegen H1N1

Ouders van jonge kinderen moeten nu beslissen over vaccinatie tegen de Mexicaanse griep. Dat is een persoonlijke afweging, met veel onzekerheden.

De oproep tot vaccinatie viel afgelopen week bij ons in de bus. Als ouders van twee kleine kinderen van onder de vier jaar, is op dit moment een van de belangrijkste vragen: wel of niet vaccineren. Met deze vraag kwamen alle voors en tegens die we de afgelopen maanden in het publieke debat hebben gehoord, op ons af. Uiteindelijk draait het in de keuze om drie zaken: de ’last’ van keuzevrijheid, de verantwoordelijkheid voor het welzijn van onze kinderen, en de moed hebben tot vertrouwen.

In de publieke discussie overheersen vooral de tegenstellingen: voorstanders voor de vaccinaties zoals de Gezondheidsraad en het RIVM, en tegenstanders, zoals de Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken. Voor veel van de ouders verwoorden deze perspectieven echter niet de afwegingen die gemaakt worden, als het om de keuze over vaccineren gaat.

Wat maakt dat ouders zo nadenken over deze keuze? In principe lijkt het antwoord toch voor de hand te liggen? We wegen wetenschap af tegenover bezorgde burgers. Maar zo simpel is dat niet. Het is eigen aan deze tijd om zelf keuzes te maken, wij hechten veel waarde aan keuzevrijheid. En aan het zelf doen van onderzoek, vooral door het gebruik van internet. Daarnaast is iedereen een stuk mondiger en doet van zijn of haar verhaal verslag. We hebben de beschikking over veel verschillende kennis en opinie. Dat maakt het voor ons niet gemakkelijk. Als de keuze in de supermarkt ons af en toe al angst aanjaagt, hoe is dat dan wel niet bij een keuze over de gezondheid van onze schatjes? Daarbij is de vraag wel veel dringender en heeft het antwoord meer impact.

Dat is het tweede punt waar wij als ouders mee worstelen. Onze verantwoordelijkheid. Ons diepgewortelde verantwoordelijkheidsgevoel roept ons op om onze kinderen te allen tijde te beschermen. Alleen is daar nu de vraag: waartegen? Het H1N1 virus of de inhoudsstoffen van de vaccinatie? Een veelgehoord argument is dan ook: ’ik wil mezelf niet tegen mijn hoofd slaan als...’ Wij moeten een keuze maken voor onze kinderen, daarbij vertrouwend op de verschillende informatie die op allerlei manieren naar ons toe komt.

Vertrouwen lijkt dan ook een derde belangrijk aspect te zijn in de bepaling van onze keuze. Omdat we zelf geen onderzoek kunnen doen is de vraag: Waar durven we het meeste vertrouwen in te stellen? Vertrouwen veronderstelt dat we controle uit handen geven, ons overgeven aan onzekerheden. Ons is echter aangeleerd dat we over veel dingen in het leven controle kunnen uitoefenen, juist als ouders wordt je dat al in een pril stadium bijgebracht. Van echo tot echo wordt je kindje in de baarmoeder gevolgd. Er is weinig tot geen ruimte voor het niet-weten. Daarna neemt het consultatiebureau deze taak over en wordt elke beweging nauwlettend gevolgd. Het kan heel vervelend zijn die bezoekjes, maar het geeft toch een gevoel van (schijn)zekerheid. Mocht er iets zijn, dan merken we het tenslotte direct. Maar hoe verhoudt zich dat tot de onvoorspelbaarheid van een pandemie, of de onvoorspelbaarheid van een relatief ’nieuw’ vaccin? Hier worden we geconfronteerd met een niet-weten, en hebben we lef nodig om te vertrouwen in de keuze die we maken, en in de argumenten die daaraan ten grondslag liggen.

Er is geen eenduidig antwoord op het vaccinatievraagstuk. Het gaat er uiteindelijk om hoe je als ouder omgaat met deze drie uitdagingen. We moeten als ouders kiezen: wel of niet vaccineren? Om een keuze te kunnen maken, kan het behulpzaam zijn om, voor zover mogelijk, drie vragen te doordenken. Hoe ga je om met je keuzevrijheid en (de beperkingen van) het zelf onderzoek doen? Hoe denk je over verantwoordelijkheid en hoe geef je daar invulling aan? En waar durf je je vertrouwen in te stellen? In onze visie helpen deze vragen om de technische en emotionele dimensies van het vaccinatievraagstuk te ordenen en een overtuigde keuze te maken.