Statenleden beslissen over vliegveld Twente

Alle politieke seinen voor een vernieuwde Luchthaven Twente staan op groen als Provinciale Staten van Overijssel vanavond instemmen.

Vliegbasis ‘Twenthe’ mag al sinds 2008 een oase van rust zijn, de gemoederen over de gesloten militaire luchthaven met klein burgervliegveld lopen hoog op in Overijssel. Sinds defensieminister Henk Kamp (VVD) in 2003 de sluiting van het vliegveld aankondigde, botsen de meningen over voortzetting van Enschede Airport Twente (EAT).

De strijd om de herbestemming van de basis leidde tot veel gelobby. Vanavond moet Provinciale Staten als Overijsselse Statenleden kiezen tussen een variant zonder luchthaven (plan A) of een mét (plan B). Gedeputeerde Staten (GS) stellen B voor, inclusief aankoop van de Rijksbasis voor 29,8 miljoen euro samen met Enschede. Maandag stemde de gemeenteraad hier al mee in. Tegenstanders stellen dat hun groene plan A nooit een eerlijke kans maakte.

Sinds 2003 bakkeleien voor- en tegenstanders over de luchthaven. De gemeente Enschede leidde de lobby voor het behoud van EAT omwille van economie, werkgelegenheid en vestigingsklimaat. De Twentse GroenLinks-afdelingen zijn voorstanders van een groene herbestemming van de basis voor een beter leefklimaat.

GroenLinks Enschede presenteerde in 2004 het ‘Twenthe park’: een alternatief waarin de basis tussen Enschede, Oldenzaal en Hengelo transformeert in een groen gebied met sociale en kennisintensieve bedrijven. Het stadsbestuur verlangde daarentegen het behoud van banen na het vertrek van Defensie in 2007. De inkt van het contract met de nieuwe investeerders was amper droog of Kamp kondigde de sluiting van de basis aan waarvan EAT afhankelijk is.

Het college van burgemeester en wethouders van Enschede vond steun bij een raadsmeerderheid, de regionale Kamer van Koophandel, het provinciebestuur, EAT’s ‘vriendenvereniging’ en Kamerleden van CDA en VVD. Allen vonden het zonde de unieke luchthaveninfrastructuur op te offeren. Met het Rijk werd daarom door Enschede en de provincie in 2007 de Vliegwiel Twente Maatschappij (VTM) opgericht voor herbestemming van de 482 hectare grote basis. In 2006 had GroenLinks Enschede bedongen als nieuwe coalitiepartner tegen een luchthaven te blijven.

Naarmate deze agenda in Twente duidelijker werd, ontving het GroenLinks-plan meer steun. Sympathisanten ontwikkelden in 2006 met hun Stichting Alternatieven Vliegveld Twente met GroenLinkse inbreng het alternatief ‘De Twentse Basis’. Hun boegbeeld werd cabaretier Herman Finkers.

Onder leiding van VTM mochten burgers en belangengroepen vanaf 2007 meedenken over herbestemming. ‘De Twentse Basis’ evolueerde tot zorgpark in variant A, het luchthavenplan tot ‘compacte luchthaven in het groen’ in variant B.

B. en w. van Enschede en GS spraken deze zomer hun voorkeur uit voor B, omdat A economisch onhaalbaar zou blijken, ook al scoorde het beter op milieupunten. Omwonenden en buurgemeenten reageerden zo mogelijk nog verraster op de passagiersaantallen: in 2030 jaarlijks 1,2 miljoen passagiers en vluchten van zes uur 's ochtends tot elf uur 's avonds. De ontdekking dat het kleine EAT tot regioluchthaven uitgroeide, leidde tot protestmarsen van Twentse en Duitse regiobewoners, 16.563 handtekeningen van Natuurmonumenten, een rechtszaak door verenigde omwonenden en vijfhonderd bezwaren.

Nieuwe inzichten binnen het kabinet bleken de kansen voor Luchthaven Twente te hebben gekeerd. Enerzijds wil het Rijk als basiseigenaar nog niet meewerken aan tijdelijke heropening en exploitatie van EAT, vanwege de hoge kosten. Tegelijkertijd ontwaakte het besef dat Twente kan helpen de gevolgen van de recessie te beperken. Ook past het vliegveld bij de toekomstplannen van Schiphol die minder belangrijke vluchten wil afstoten. De ministerraad koos vorige week al: variant B.