Kopenhagen is stille triomf voor de democratie

Nee, de wereldleiders zullen vrijdag niet met veel tromgeroffel aankondigen dat het biefstukje zijn langste tijd heeft gehad, vliegreizen voortaan op de bon gaan en autorijden een stuk duurder zal worden. Voorstanders van een snelle omslag zullen de uitkomst van de klimaattop in Kopenhagen daarom ongetwijfeld teleurstellend vinden. Zoals de analisten van Climate Action Tracker.org voorrekenden: ,,Zelfs het beste emissiereductievoorstel is slechts half toereikend voor de voor 2020 gestelde grenzen van 2°C of 1.5°C gemiddelde wereldwijde temperatuurstijging’’.

Desondanks ben ik als onverbeterlijke optimist geneigd Kopenhagen nu al een succes te noemen, wat de krantenkoppen zaterdag ook beweren. Mijn optimisme is gebaseerd op de notie dat vrijwel niemand van de aanwezigen zich in het kamp van de zogenaamde klimaatsceptici heeft geschaard. Anders gezegd: wereldwijd wordt aangenomen dat de temperatuur stijgt en voorts dat de mens ervoor kan zorgen dat die stijging binnen de perken blijft. Vooral dat laatste is van belang, omdat veel sceptici het erop houden dat de menselijke factor er niet of weinig toe doet.

Je zou ook kunnen zeggen dat Kopenhagen een overwinning is op de sceptici. Een overwinning dus op al die mensen die beweren dat die alarmerende verhalen over het klimaat te herleiden zijn tot een complot van wetenschappers en politici die erop uit zijn het leven van gewone burgers zuur te maken. Dachten ze eindelijk te kunnen genieten van stijgende welvaart, komt een stelletje onheilsprofeten het feestje verstoren. Blijkens een enquete van Maurice de Hond neemt liefst eenderde van de Nederlandse bevolking de klimaatverhalen met een korreltje zout. En het zou mij niet verbazen dat het overgrote deel van hen op de PVV stemt: het klimaat als complot van de linkse kerk, als een truc om greep op de kiezer te houden en hen op te zadelen met linkse stokpaardjes.

Hoe groot de overwinning is blijkt nog het beste als we een jaartje of wat teruggaan in de tijd. Toen distancieerden de VS zich pontificaal van het Kyoto-verdrag. De neo-conservatieven van Bush redeneerden net als de PVV dat al die klimaatverhalen zwaar overdreven waren. Zeker, de fossiele brandstoffen zouden hoe dan ook opraken. Maar tegen die tijd zou de wetenschap genoeg alternatieven hebben ontwikkeld om steenkool te vergassen en over te schakelen op alternatieve energiebronnen, waaronder ook de massale inzet van kernenergie. Geen enkele reden dus om te leuren met windmolens, of om het biefstukje te laten staan.

Welnu, dit naieve maakbaarheidsgeloof heeft de afgelopen jaren plaatsgemaakt voor de meer realistische inschatting dat we daarmee te grote risico’s nemen, die we (als het fout loopt) onmogelijk tegenover onze kinderen en kinds kinderen kunnen verantwoorden. Misschien dat de PVV wel een verhaal voor hen in petto heeft, maar erg overtuigend klinkt het me niet in de oren. Iets in de geest van: ja, we hadden geen zin om ons door de linkse kerk in de luren te laten leggen. Alsof de kinds kinderen daarmee geholpen zijn. Nee, daarmee vergeleken zal de uitkomst van Kopenhagen ongetwijfeld balsem op de ziel zijn, ook al kan men zich afvragen of het wel genoeg is.

Wat dat laatste betreft: in dictatoriaal geleide landen was het klimaat tot voor kort helemaal geen issue. Dat we zover zijn hebben we aan democratieën te danken. Zij het dat hun leiders het zich (nog?) niet kunnen veroorloven hun kiezers al te ruw de rekening te presenteren van een klimaataanpassing. Ze zijn te voorzichtig als je het mij vraagt. Maar liever dit, dan het zand in de ogen van de sceptici. Hun voorzichtigheid draagt tenminste de belofte in zich dat het roer de komende jaren echt omgaat en, wie weet, Kopenhagen de geschiedenis ingaat als een triomf van de democratie.