’Biechten is beter dan overdopen in PKN’

Pastoor en filosoof Victor Bulthuis heeft twee welgemeende adviezen voor de Protestantse Kerk in Nederland (PKN): heb meer oog voor andere kerken en overweeg de biecht in te voeren.

Als katholiek ziet Bulthuis, priester in Noordoost-Twente, de PKN tobben over de (on)mogelijkheid van overdopen. Hij herkent de e vragen die tot de discussie leidden. „Ook ik maak het soms mee: mensen die opnieuw gedoopt willen worden, omdat ze zeggen dat ze jaren van God los hebben geleefd en hun doopsel menen te hebben verspeeld.”

Zulke mensen kan Bulthuis geen doop aanbieden. „Om dezelfde reden die het landelijk bestuur van de PKN aanvoert: ’De doop wordt nooit ongeldig, zelfs niet als je twijfelt of je je afwendt van het heil.’ Dat mag zelfs de grootste zondaar tot verlichting strekken: jij mag misschien denken dat je de draad met God hebt doorgesneden, maar God heeft hem intact gelaten.”

Maar, zegt Bulthuis, als priester kan hij mensen wel een andere mogelijkheid tot herstel aanbieden: het sacrament van boete en verzoening, beter bekend als de biecht. „Dat is hét teken dat God mensen niet afrekent op fouten, maar hen telkens de kans geeft opnieuw te beginnen.”

De PKN zou er verstandig aan doen, meent Bulthuis, om berouwvolle gelovigen te laten biechten, in plaats van hen een ’tastbare ervaring met water’ aan te bieden. „De vraag is of dat niet in een pseudodoop uitmondt. Waar mensen een nieuwe weg met God willen gaan, is een vorm van biecht beter dan het uitvinden van een ritueel dat lijkt op iets bestaands maar het niet is.”

Bovendien voorziet het Dienstboek van de PKN al in de mogelijkheid van een vorm van biecht.

Bulthuis ziet nog een reden waarom de PKN vast moet houden aan een eenmalige doop. „Verandering van standpunt kan nadelige gevolgen hebben voor de oecumene.”

Nederlandse kerken hebben afgesproken dat de doop eenmalig is. . „Toen prinses Irene in 1964 in het geheim katholiek werd en zich door kardinaal Alfrink opnieuw liet dopen, zeiden de kerken: dit nooit meer.” Bulthuis hoopt dat de PKN de andere kerken niet uit het oog verliest. „Het doopsel vormt het fundament van de oecumene.”