’Patiënt in ziekenhuisbestuur’

Patiënten of hun directe vertegenwoordigers zouden een zetel moeten hebben in ziekenhuisbesturen, vindt Johan Lange, hoogleraar heelkunde in het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam.

Veilige zorg met ’de patiënt centraal’ maakt door meer invloed van patiënten een veel grotere kans, meent hij. De gezondheidszorg in Nederland loopt op het gebied van veiligheid achter bij andere risicovolle bedrijfstakken, zoals de petrochemische industrie en de luchtvaart, aldus de chirurg.

Lange is voorzitter van de Commissie Patiëntveiligheid van de beroepsorganisatie van chirurgen, de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde. In zijn colleges voor geneeskunde-studenten besteedt hij aandacht aan een fout die hij als arts heeft gemaakt. Hij is één van twaalf artsen die openhartig praten over eigen medische fouten in een boek dat vandaag verschijnt. ’Dit nooit meer’ is een uitgave van het kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO, in het kader van de Week van de Patiëntveiligheid. CBO wil hiermee openheid onder artsen bevorderen.

Lange vertelt in het boek over een fout die hij maakte tijdens een experimentele kijkoperatie in 1993, waardoor een vrouw blijvend letsel opliep aan haar hand. De chirurg zegt achteraf dat hij destijds overmoedig, zonder voldoende training, aan de operatie was begonnen. De vrouw diende een klacht in, maar zag af van een schadevergoeding op voorwaarde dat Lange over zijn fout publiceerde in een wetenschappelijk blad, wat hij ook heeft gedaan.

„We wilden ons destijds profileren, niet alleen als behandelaars, maar ook als ziekenhuis. Er waren geen tegenkrachten, je werd aangemoedigd zelfs. En dan kom je in een soort van flow terecht. Achteraf besef je pas dat er onvoldoende reflectie is geweest. Ik heb een les geleerd, die ik graag wil overdragen.” De chirurg wil dat patiënten een centralere rol spelen in hun behandeling. „Patiënten moeten meer verantwoordelijkheid krijgen voor hun eigen zorgproces. Er moet meer ruimte komen om mee te denken in de behandeling. Daar is nog een wereld te winnen.”