'Minarettenverbod zeer bedroevend'

Minister Ter Horst vindt het minarettenverbod in Zwitserland 'zeer bedroevend'. Volgens minister Verhagen is een verbod zelfs mogelijk in strijd met de wet.

Het is zeer bedroevend dat de Zwiterse bevolking in een referendum de bouw van nieuwe minaretten heeft afgewezen", vindt Guusje Ter Horst. De minister van binnenlandse zaken hoopt dat dit nooit in Nederland gebeurt. "Ik ben blij dat wij geen beslissend referendum hebben'', aldus Ter Horst maandag in de marge van een bijeenkomst met haar EU-collega's in Brussel.

Ter Horst, die nadrukkelijk zei ook namens haar collega Ernst Hirsch Ballin van Justitie te spreken, vindt dat de Zwitserse bevolking religie verwart met aanslagen en andere uitingen van agressie. Ze onderstreepte dat ook de Zwitserse regering, die maandag de EU officieel op de hoogte heeft gesteld van de uitkomst van het referendum, het minarettenverbod afwijst. ,,Er is een verschil tussen wat het volk wil en wat de regering wil.''

Volgens minister Verhagen (buitenlandse zaken) is een verbod op de bouw van minaretten mogelijk in strijd met de vrijheid van godsdienst en daarmee met de mensenrechten. De bewindsman vraagt zich af of zo'n verbod voor de rechter ook standhoudt, omdat de overheid enkel beperkingen mag opleggen als de godsdienstvrijheid volledig is gegarandeerd. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om bestemmingsplannen of bouwvormen. Beperkingen mogen alleen opgelegd worden als ze niet in tegenspraak zijn met regels die vastgelegd zijn in internationale mensenrechtenverdragen. Ook Zwitserland heeft een aantal verdragen ondertekend, aldus de minister. Belanghebbenden kunnen het verbod eventueel laten toetsen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Afgelopen weekend maakte Geert Wilders al bekend dat als het kabinet niet zelf met een dergelijk minarettenreferendum komt, hijzelf een initiatiefwetsvoorstel zal maken om dit mogelijk te maken. „Wat in Zwitserland kan, moet hier ook kunnen”, meent de PVV-leider. Ook feliciteerde hij Zwitserland „met de prachtige uitslag van het minarettenreferendum”.

Overigens is Ter Horst niet per definitie tegen volksraadplegingen. „Het houden van een correctief referendum, waarbij de bevolking besluiten van de regering kan terugdraaien", vindt ze wel zinvol als een substantiële groep er om vraagt. Maar voor raadplegende referenda, zoals die in Zwitserland worden gehouden, voelt de PvdA-minister niets.

Om die reden was ze ook tegen het referendum over de EU-grondwet in 2005, toen ze overigens nog geen minister was. Nederland kent een vertegenwoordigende democratie, waarbij kiezers volksvertegenwoordigers aanwijzen, en geen directe, waarbij de bevolking zelf besluiten neemt, aldus Ter Horst.