Overheid heeft emoties rond inenten te lang belachelijk gemaakt

Het jaar 2009 heeft onder andere aan het licht gebracht, dat het wantrouwen tegen vaccineren zich niet meer beperkt tot kleine clubs antroposofen en orthodoxe christenen. De weerstand tegen de ’meidenprik’, die meisjes moet beschermen tegen baarmoederhalskanker, was zo groot dat de campagne is mislukt. Ook bij de inentingscampagne tegen de Mexicaanse griep leek de scepsis aanvankelijk groot.

Voor het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu zijn de perikelen rond het inenten reden de gewone voorlichting uit te breiden. Niet langer is alleen de ratio leidraad. Het rijksinstituut gaat nu ook werken met emotie. Zo wordt tegen de emotionele anti-prikreclame, waarin steevast slachtoffers van vermeende bijwerkingen figureren, het verhaal gezet van Marjan Berk. Zij verloor haar schoondochter aan baarmoederhalskanker – waarmee zij trouwens los van de emoties, een feitelijke weergave geeft van het desastreuze verloop van de ziekte.

Met het bewust inzetten van de emotie steekt de overheid de grens over van ratio naar gevoel. Dat is in dit geval gerechtvaardigd, en niet alleen omdat we in een samenleving leven waarin in het openbaar geuite emoties de boventoon voeren. Gezondheid en ziekte zijn omgeven door gevoel, bij patiënten en bij hun omgeving. Het is beter dit te erkennen en op een verstandige manier te gebruiken, dan het te negeren of belachelijk te maken, zoals in het verleden te vaak is gebeurd.

Moeilijker ligt het met het organiseren van tegengeluiden op internet. Het is prima dat het RIVM zelf informatie geeft op internetfora. Maar het inzetten van moeders of dokters die ’feitelijke informatie’ geven, zou een tegengesteld effect kunnen hebben, in die zin dat voortaan alle bijdragen met een positieve toon over prikken worden gewantrouwd. Dan ondermijnen de ’overheidsmollen’ de betrouwbaarheid van het internet nog verder. Dit middel kan voorlopig dan ook niet meer zijn dan een proef, met een heldere evaluatie achteraf.

Hoe dan ook zijn alle goedbedoelde inspanningen van het RIVM louter lapmiddelen zolang wetenschap en industrie zo verstrengeld blijven als ze nu zijn. Het zou goed zijn als de industrie inziet dat reclame voor vaccins de animo ze te gebruiken eerder verkleint dan vergroot. En om gezag te herwinnen zal de Gezondheidsraad meer moeten doen dan een wetenschapper die banden met de industrie heeft, degraderen van lid tot adviseur. Zo’n verschil ziet een televisiekijker echt niet.