Landelijk inenten tegen Q-koorts

De huidige maatregelen tegen de Q-koorts zijn onvoldoende. Een landelijke vaccinatie van geiten en schapen is ophanden.

Alle melkgeiten en -schapen in Nederland krijgen komend jaar een vaccinatie. Zo wil het ministerie van landbouw uitbreiding van de Q-koorts voor zijn. Epidemioloog Yvonne van Duijnhoven, lid van de deskundigengroep Q-koorts, maakte dat gisteren bekend tijdens een symposium in Den Bosch.

Nu hoeven alleen bedrijven in Brabant en delen van Limburg en Gelderland hun dieren in te enten, maar dat houdt uitbreiding aan de randen van het besmette gebied niet tegen. De vaccinatiecampagne is in het voorjaar, omdat de prik het effectiefst is vóór het dekseizoen.

De deskundigengroep Q-koorts, die het ministerie adviseert, bekijkt ook of het nodig is schapen en geiten te ruimen. „Je moet dat wel zorgvuldig doen. Als je te veel met besmette geiten gaat sollen, verspreid je juist de bacterie”, waarschuwt Van Duijnhoven. Het vlees van geruimde beesten kan volgens haar gewoon worden gegeten.

De Q-koorts-bacterie komt via de mest van besmette geiten en schapen in de lucht terecht. Dit jaar werden ruim tweeduizend mensen ziek, vooral in Brabant.

De nieuwe maatregelen gaan veel bezoekers van het symposium niet ver genoeg. Arts-microbioloog Kees Verduijn wil toeristen waarschuwen. Wie al gezondheidsproblemen heeft, kan beter niet naar Zuidoost-Brabant komen, vindt hij. „Mensen hebben het recht te weten aan welke gevaren ze blootstaan.”

De mest van besmette bedrijven moet worden verbrand, stelt Jos van de Sande, hoofd infectieziekten bij de GGD Hart voor Brabant. Op dit moment mogen boeren de mest na drie maanden opslag uitrijden, maar de bacterie kan veel langer dan dat overleven. Bovendien gold de driemaanden-regel dit jaar tot zijn schrik slechts voor vier bedrijven. Die vier hadden een abortusgolf, wat een symptoom is van de koorts. Voor bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld maar geiten geen spontane abortussen hadden, golden de strenge hygiëne-eisen niet.

Volgens de GGD zijn de tweeduizend geregistreerde gevallen ’het topje van de ijsberg’. „Sommige huisartsen weten niet zeker of het om Q-koorts gaat, schrijven dan wel medicijnen voor, maar melden het niet bij ons. Ook hebben sommige mensen misschien Q-koorts zonder het in de gaten te hebben”, zegt Van de Sande.

Bij andere patiënten slaat de ziekte juist heftig toe. Voorlopige cijfers uit GGD-onderzoek duiden erop dat een kwart van de vrouwen met Q-koorts een jaar later nog vermoeid is. Bij mannen is dat circa 15 procent.

In het najaar van 2008 konden boeren hun dieren voor het eerst laten inenten. Geiten die toen zijn gevaccineerd, hebben dit jaar minder spontane abortussen gehad, weet Van Duijnhoven. Ze loopt daarmee vooruit op onderzoek naar het effect van het vaccin. De resultaten komen binnenkort naar buiten.