Je bent vóór of tegen de PVV

De politiek spreekt zich steeds harder uit over Wilders, maar op straat lijkt er minder gekrakeel over de PVV. Deze week liepen in Arnhem maar 250 mensen te hoop tegen de PVV-leider. Hoort de PVV er nou helemaal bij of is Nederland gewoon demonstratiemoe?

Wilders is een racist en staatsgevaarlijk, minister Van der Laan en Pechtold (D66) zijn de ’politieke handlangers’ van moordenaar Mohammed B. De sfeer in Den Haag verhardt, net als de door de politici gebezigde taal.

Waar in de politieke arena de loopgraven zijn betrokken, lijkt op de markt van Almere en op straat in de Utrechtse Vogelaarwijk Overvecht de strijd al gestreden. Je bent vóór of tegen de PVV. Eigenlijk lijkt niemand meer te schrikken van de uitspraken van Wilders. Of over Wilders. „Naar kritiek op Wilders luisteren we niet meer. Dat is kinnesinne”, zegt de één. „Het is elke keer hetzelfde toneelstukje: Wilders zegt iets, de rest wordt boos. En dan voelt hij zich weer beledigd”, zegt de ander.

Het is nog rustig op de markt van druilerig Almere. Anton Brink waagt zich wel buiten, maar zijn humeur klaart allesbehalve op als hem wordt gevraagd te reageren op het nieuwste gekrakeel rond de PVV. „Wilders een racist? Als ik op hem stem, ben ik dan extreem-rechts? Ik voel me in een hoek gezet. Ik ben gewoon boos dat het hier in Nederland zo uit de hand is gelopen. Dat Marokkaanse mannetjes de boel hier terroriseren, dat er al jaren zoveel geld naar die groep gaat, terwijl het eigenlijk alleen maar erger wordt.”

In Almere doet de Partij voor de Vrijheid volgend jaar mee aan de gemeenteraadsverkiezingen, net als in Den Haag. Tijdens de verkiezingen voor het Europees Parlement haalde de PVV in Almere 27 procent van de stemmen. Dat was de beste score voor die partij in de grote gemeenten. Omgerekend naar de plaatselijke situatie zou dat neerkomen op pakweg tien zetels in de Raad, die 39 zetels telt.

Op de stemmen van het echtpaar Bont kan de PVV rekenen. Naar kritiek op Wilders luisteren we niet meer, dat is kinnesinne, zegt zij. Hij: „Mijn vrouw en ik moeten al jaren op de kleintjes letten om rond te komen. Daarom doen we hier op de markt onze boodschappen. Maar als je dan ziet dat er bakken met geld wordt uitgegeven om het allochtone schorriemorrie te vriend te houden. Zo wordt het vanzelf crisis... Van ons hoeft mijnheer Wilders niet te berekenen wat een allochtoon kost. Dat kan ik op mijn vingers natellen. Wegsturen die hap”, aldus Bont.

Even verderop staat mevrouw H. de Vries haar paraplu uit te schudden. Zij zal nooit stemmen op de PVV, zegt ze. „De PVV hier: laat ze maar wegblijven. We hebben in Almere al genoeg problemen. Wilders geeft moslims overal de schuld van, maar we hebben hier volgens mij ook Antillianen die voor heel veel overlast zorgen. En jongeren uit zogenaamde keurige Nederlandse gezinnen die voor ze zich richting coma zuipen de boel vernielen.”

Voor raadslid Mostapha El Madkouri (PvdA) is het nog helemaal geen uitgemaakte zaak dat hij straks PVV-collega’s in de raad zal verwelkomen. „In de aanloop naar Wilders’ film Fitna, vorig jaar, hebben we ons met z’n allen heel druk gemaakt, was de sfeer in het land al overspannen voordat er ook nog maar iets te zien was. En uiteindelijk stelde het allemaal niets voor. Eerst zien, dan geloven dus. Het zou me helemaal niet verbazen als de PVV hier straks in Almere toch niet meedoet. Vooralsnog is er geen lijst, geen programma, zijn er slechts speculaties.”

El Madkouri ziet ook nog geen collega’s die anticiperen op de deelname van de PVV aan de raadsverkiezingen. „Ik zie niemand nu al nadrukkelijk hengelen naar de potentiële PVV-stemmers. We zijn wat dat betreft best wel nuchter hier in Almere.”

Er is wel het besef dat het anders moet, zegt El Madkouri. „De PVV heeft hier een grote virtuele aanhang omdat er problemen zijn en omdat wij te lang hebben gedaan alsof onze neus bloedt”, aldus het raadslid die zegt het soms eens te zijn met Wilders. „Aan modder gooien doe ik dan ook niet mee. We moeten Wilders niet gaan afschilderen als een soort Hitler. Hij zou echt niet zo’n grote achterban hebben als dat het geval zou zijn. Zo zijn Nederlanders niet.”

In de Utrechtse probleemwijk Overvecht is het later op de dag opgehouden met zachtjes regenen. Onder het afdak van de Omar Farouk-moskee aan de Winterboeidreef, praten twee oudere, Marokkaans-Nederlandse mannen na over het middaggebed. Op verzoek gaat het ook nog even over de laatste consternatie rond de PVV. „Het weer en Wilders: het ligt niet in onze macht, we kunnen er niets aan veranderen. En ook bidden helpt niet”, zegt M. Hadou hoofdschuddend.

In de aanloop naar Fitna werd er in Overvecht door alles en iedereen gedebatteerd en was de PVV gesprek van de dag, erkennen de twee. „Toen kwamen er ineens allemaal belangrijke mensen langs die ons kwamen vertellen dat we rustig moesten blijven. Dat we ons helemaal niks van die Wilders en zijn film moesten aantrekken. Dat we onze zonen extra in de gaten moesten houden”, zegt A. Laoui. „Door al die extra aandacht, al dat hoge bezoek, leek iedereen overspannen. Het is voor de sfeer in de wijk veel beter als we het niet meer zoveel over Wilders hebben.”

De moskee is de hangplek voor oudere wijkbewoners, in winkelcentrum De Klop zoeken jongeren elkaar op. Vandaag hebben ze wel alle reden in hun capuchons weg te duiken. „Den Haag is ver-van-mijn-bed”, zegt Karim. „Natuurlijk is Wilders een racist, maar al die anderen zijn knettergek. Mijn ouders kijken elke avond naar het nieuws en proberen er iets van te begrijpen. Het is elke keer hetzelfde toneelstukje: Wilders zegt iets, de rest wordt boos. En dan voelt hij zich weer beledigd. Als het regent kijk ik met met mijn ouders mee, maar meestal ben ik buiten, bij mijn vrienden.”

„En daar hebben we het eigenlijk nooit over Wilders”, vult Yassir aan. „Dat is toch logisch? U bent toch ook jong geweest? Je gaat op een verjaardag toch niet de sfeer verpesten door over Wilders te praten?”