Rookverbod wordt volop genegeerd

Roken is alweer gewoon in veel cafés. Ook in zaken mét personeel wordt het verbod massaal genegeerd. „Controles blijven uit.”

Ondanks het rookverbod staan in veel grotere cafés in steden de asbakken weer op tafel. Minister Klink (volksgezondheid) besloot deze maand, na eerdere uitspraken van de rechter, het roken in eenmanszaken te gedogen. Maar ook veel cafés mét personeel – de grotere zaken – houden zich niet meer aan de wet, blijkt uit een belronde van Trouw.

„Het valt op een stapavond niet mee om een kroeg te vinden waar je niet mag roken”, zegt Coran van Iersel, voorzitter van de Tilburgse afdeling van de Koninklijke Horeca Nederland (KHN). Veel cafés die zich een paar maanden geleden nog aan het rookverbod hielden, lappen het nu aan hun laars. „In veel eetcafés mag je bijvoorbeeld na 22.00 uur een sigaret opsteken”, weet Van Iersel. „Zaken nemen het risico op boetes voor lief. Er wordt niet afdoende gehandhaafd. De overheid heeft er een zooitje van gemaakt.”

Zijn Eindhovense collega Frans Thijssen heeft de indruk dat de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) niet meer controleert. „Veel cafés staan roken weer toe. Het kost ondernemers die zich wel aan de regels houden behoorlijk wat omzet.” Zelf zegt hij ruim tien procent omzet mis te lopen door deze oneerlijke concurrentie.

Wim Cox van de afdeling van Koninklijke Horeca Nederland in Roermond ziet met lede ogen aan dat ongeveer een kwart van de grote en middelgrote cafés in de Limburgse stad rokers weer met open armen ontvangt.

In het noordoosten is de situatie niet anders, vertelt Sandra van der Es, woordvoerster van de Drentse afdeling van de KHN. In vrijwel alle kroegen mag van de eigenaren weer worden gerookt. „Er zijn aldoor te weinig controleurs geweest”, zegt Van der Es. Volgens haar was een duidelijke omslag zichtbaar na de overwinning van het Groningse café De Kachel, een café zonder personeel dat vorig jaar een rechtszaak tegen het rookverbod begon en deze won.

Ook eigenaar Manfred Bos van café Pierrot in Emmen laat klanten sinds enige tijd weer roken. „Ik heb me steeds gehouden aan het rookverbod, maar alle andere kroegen negeren het. Er wordt niet gecontroleerd, dus ik krijg geen eerlijke kans. Dit is gewoon discriminatie.” De ondernemer benadrukt dat hij de asbakken meteen weer weghaalt als er een landelijk verbod voor iedereen komt.

Frans Baars, de Noord-Hollandse voorzitter van de KHN, legt de schuld bij de overheid. „Den Haag is fout geweest. Nu is dat kleine beetje dat bereikt was, verloren gegaan. Een volgende keer zijn de eigenaren waarschijnlijk niet meer zo gehoorzaam.”

De VWA noemt het beeld ’heel wisselend’. „Waar de ene week asbakken staan, zijn ze de andere week weer weggehaald”, reageert woordvoerder Annemieke Herberigs. Volgens haar zijn de controles niet minder intensief. Wel wordt efficiënter gewerkt door alleen nog af te gaan op meldingen van klanten en te controleren bij cafés die al eerder de regels schonden.