Mediaoorlog doet wetenschap geen recht

Aan de vooravond van de klimaattop in Kopenhagen laait het debat over de menselijke invloed op het klimaat weer op. Foute zin –van een debat is eigenlijk geen sprake. We zien een mediaoorlog tussen klimaat-alarmisten en klimaat-sceptici.

De mediaoorlog kreeg een nieuwe impuls door een inbraak in de mailserver van de universiteit van East Anglia in Norwich. De inbrekers haalden duizenden emails op van de groep klimaatonderzoekers en zetten delen daarvan op internet. Het doel van deze onverlaten was te laten zien dat de klimaatonderzoekers liegen en bedriegen om hun alarmerende verhaal over de temperatuurstijging maar overeind te houden.

Hans Labohm, gekend scepticus, haalt de affaire aan in zijn verhaal in Letter & Geest van vandaag. We hebben er in de krant weinig aandacht aan besteed. En terecht, denk ik. Er wordt gesuggereerd dat hier het bewijs is geleverd voor een enorme samenzwering. De mens moet en zal worden aangewezen als oorzaak van vernietigende klimaatveranderingen. Aan meetgegevens en computermodellen wordt net zo lang gesleuteld tot ze passen in deze ‘ongemakkelijke waarheid’. De klimaatonderzoekers geven het zelf toe in hun emails!

Ik vraag het me af. Ik heb de gestolen mails voor een deel gelezen. En wat ik zie is een discussie tussen wetenschappers. Een gewone discussie tussen wetenschappers die zich afvragen of hun computermodellen de werkelijkheid goed weergeven, en hoe het komt dat die modellen niet kunnen verklaren waarom de gemiddelde temperatuur op aarde de afgelopen tien jaar niet is gestegen, maar gedaald.

Wat hierin waarheid is, is met geen mogelijkheid te zeggen. Ik ben geen expert, maar ik heb in mijn studie Milieuhygiëne genoeg meteorologie gehad om te weten dat het klimaatsysteem ongelooflijk ingewikkeld is. De dag dat we dat systeem volledig doorgronden gaat niet komen, vergeet het. De wetenschap blijft daar natuurlijk wel naar streven. Daar is de wetenschap ook voor.

De kennis van het klimaatsysteem is ongelooflijk gegroeid sinds de dagen dat ik in de collegebanken zat. Die wetenschappelijke ontwikkeling is fascinerend. Maar de huidige mediaoorlog doet haar geen recht. Omdat we in een politiek debat zitten met een hoge inzet.

Als we aannemen dat de mens het aardse klimaat verstoort, dan zijn ingrijpende en dure maatregelen nodig om die invloed terug te dringen. Het menselijk gedrag moet veranderen. Dat gaat niet vanzelf; die gedragsverandering moet door de politiek in gang worden gezet. En politici kijken naar de wetenschap voor argumenten; als de wetenschap niet kan bewijzen dat de mens het klimaat verstoort, zien zij geen grond voor pijnlijke en kostbare maatregelen.

Omdat ze weten dat wetenschappelijke feiten politiek gewicht hebben, zijn de media gespitst op nieuwe ontwikkelingen die het veronderstelde klimaatprobleem bevestigen of weerleggen. We doen natuurlijk ons best om de zaken uit elkaar te houden: dít is de stand van zaken in het wetenschappelijk onderzoek, dít is het politiek debat, en dít is de maatschappelijke discussie over ons gedrag en de invloed op onze omgeving. Maar in de aanloop naar een klimaattop, zoals die in Kopenhagen komende week, zie je alles weer door elkaar lopen.

Je zou willen dat de wetenschappers gewoon verder konden met hun onderzoek, dat politici zelf zouden beslissen over maatregelen die ze nodig achten, en dat mensen spontaan zouden stilstaan bij hun gedrag en consumptiepatroon. Maar zo zit de wereld niet in elkaar. Daar moet ook de krant mee leven.