Europese verdragen zijn een goed middel tegen een minaretverbod

De Zwitserse bevolking heeft verrassend gekozen voor een verbod op minaretten. Volgens de voorstanders is zo’n toren niet alleen „een symbool van politieke macht”, maar zelfs „een prelude op de introductie van de sharia.” Dat impliceert dat moslims in Zwitserland daarop uit zijn, en geeft de bizarre suggestie dat radicalen die dat willen, specifieke soorten gebouwen nodig hebben om dat te bereiken.

Vooraf leek het nog dat een meerderheid van de Zwitsers zo’n verbod zou afwijzen; nu blijkt 57 procent voor te zijn. Of mensen in de peilingen hun echte mening niet blootgaven of dat veel tegenstanders van een verbod gewoonweg niet zijn gaan stemmen, moet nader onderzoek uitwijzen. Opvallend is wel dat in steden, waar ook in Zwitserland de meeste moslims wonen, de bevolking de minaretten níet wil verbieden. Juist buiten de steden bleek dat een tweederde meerderheid het verbod wil. Dat patroon doet zich vaker voor: de angst voor een minderheid is het grootst onder hen die er weinig contact mee hebben.

Hoe dan ook moet de Zwitserse regering nu haar eigen standpunt inslikken. De regering had de bevolking geadviseerd om niet met een verbod in te stemmen. Op zich was dat advies wonderlijk, want de regering is verdeeld. De Zwitserse Volkspartij – die deel uitmaakt van de regering – wilde juist wel een verbod. Er zijn regeringen gevallen om minder principiële kwesties.

De organisatie van moslimlanden omschrijft de uitkomst van het referendum als verergering van anti-islam gevoelens. Dergelijke kritiek klinkt wel hol. Van vrijheid van godsdienst is in het Midden-Oosten nauwelijks sprake, laat staan dat er met gemak kerken met klokkentorens kunnen worden gebouwd.

Dat in moslimlanden fundamentele vrijheden vaak worden vertrapt, is echter geen reden om in Europa hetzelfde te doen. Het Zwitserse referendum verbiedt geen moskeeën, en bedreigt in die zin niet de vrijheid van godsdienst, maar stelt wel bouweisen aan godsgebouwen van één religieuze groep. Dat is op zichzelf al discriminatie op grond van religie.

In Europa zijn gelukkig veel mechanismen om discriminatie te bestrijden. Zo strookt het minaretverbod mogelijk niet met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat Zwitserland heeft onderschreven. Het in onze ogen onwenselijke Zwitserse besluit moet dan ook zo snel mogelijk door het Europese Hof voor de Mensenrechten worden beoordeeld.