Extremisten Pakistan slaan weer toe

De Pakistaanse stad Peshawar is vrijdag opnieuw het doelwit van terroristen.

Een bom ontplofte in een drukke straat, niet ver van een politiebureau. Daarbij zijn volgens de plaatselijke politie elf doden gevallen. Waarschijnlijk was het weer een zelfmoordaanslag. Er vielen dertien gewonden.

Pakistan, en dan met name het noordwesten van dat land, wordt geteisterd door extremisten die veel vanuit de bergachtige streek langs de grens met Afghanistan toeslaan. Bomaanslagen en aanvallen op regeringsinstellingen hebben in twee weken tijd ongeveer 250 mensen het leven gekost.

De brutaalste stunt was de aanval van zaterdag en zondag op het hoofdkwartier van het Pakistaanse leger in Rawalpindi, een grote garnizoensstad vlakbij Islamabad. De aanval – gevolgd door een met geweld beëindigde gijzeling – werd maandag opgeëist door de Pakistaanse taliban. In totaal vielen daarbij 23 doden.

De publiciteitswaarde van deze aanslag voor de terreurbeweging mag niet worden onderschat. Het Pakistaanse leger, dat het land meer dan 30 van de afgelopen 62 jaar heeft geregeerd, is het machtigste orgaan in Pakistan. Een aanval op het hoofdkwartier is daarom een ongekende blamage voor het leger.

Volgens talibanwoordvoerder Azam Tariq was het doel het wreken van talibanleider Baitullah Mehsud. Die werd in augustus gedood bij een raketaanval door een Amerikaans onbemand vliegtuigje in het talibanbolwerk Zuid-Waziristan, in het tribale gebied langs de grens met Afghanistan. Tariq dreigde met meer aanslagen, „of het nou op het legerhoofdkwartier is of iets groters”.

De aanval komt op een moment dat het Pakistaanse leger een grondoffensief voorbereid in Zuid-Waziristan. Dergelijke offensieven worden vooral gepland onder zware druk van de Verenigde Staten en India, die eisen dat Pakistan eindelijk eens afrekent met het groeiende extremisme in eigen land. Onder die druk begon het Pakistaanse leger dit voorjaar een redelijk succesvol verlopen operatie in de Swat-vallei, ook een bolwerk van extremisten.

Het offensief in Zuid-Waziristan is al maanden geleden aangekondigd, maar minister van binnenlandse zaken Malik zei afgelopen weekeinde dat het nu ’aanstaande’ is. Of het leger die operatie tot een goed einde kan brengen, is de vraag. Pakistaanse militairen zijn vooral opgeleid voor een mogelijke oorlog tegen India, niet voor een guerrillaoorlog tegen terroristen. Tijdens eerdere operaties slaagde het leger er niet in het veroverde gebied te behouden.

Bovendien profiteren de militante groeperingen van de verdeeldheid binnen het leger, de politiek en de machtige geheime diensten in Pakistan. Facties binnen deze instituties hebben jarenlang extremistische organisaties gesteund omdat ze nuttig waren in de strijd om de fel betwiste Indiase regio Kasjmir.

Nog zorgelijker voor de Pakistaanse regering is de claim van de taliban dat de aanval op het legerhoofdkwartier is uitgevoerd door een cel uit de provincie Punjab waar Rawalpindi ligt. Deze bewering is nog niet bevestigd, maar de laatste tijd is wel duidelijk geworden dat het aantal extremisten toeneemt in Punjab, de economisch belangrijkste provincie.

De Pakistaanse analiste Ayesha Siddiqa stelde onlangs dat het zuiden van Punjab een ’spil van de djihad’ is geworden. Er zijn tal van militante groepen actief, die steeds nauwer samenwerken met strijders van Al-Kaida en de taliban. Daarmee wordt het gebied dat de extremisten teisteren steeds groter, evenals de zorgen die de Pakistaanse autoriteiten daarover zouden moeten hebben.