EU houdt hoop op CO2-akkoord

Blijven hameren op een echt klimaatakkoord en zelf een beter bod op tafel houden. Dat is de weg die de Europese Unie kiest na de teleurstellende uitkomst van de klimaatconferentie in Kopenhagen.

De 27 Europese milieuministers bogen zich gisteren in Brussel over de uitkomst van Kopenhagen en de weg vooruit. Ze zijn hoopvol dat de afspraken de komende weken aangescherpt kunnen worden, want het magere akkoord biedt speelruimte.

Kopenhagen heeft te weinig opgeleverd, erkende minister Jacqueline Cramer na afloop van het overleg. Maar ze beklemtoonde dat het akkoord wel degelijk iets voorstelt. „Je kunt natuurlijk zeggen dat het glas bijna leeg is, maar er zit in ieder geval een beetje water in.”

Zo is vastgelegd dat de aarde niet meer dan twee graden Celsius mag opwarmen, volgens wetenschappers een belangrijke grens. Maar de beperkingen van de uitstoot van broeikasgassen die daarvoor nodig zijn, staan niet in het akkoord. Alle deelnemende landen moeten eind januari hun doelstellingen doorgeven aan de Verenigde Naties.

„Dat biedt perspectieven”, aldus Cramer. Met de plannen die tot nu toe bekend zijn is de grens van twee graden niet verzekerd. Maar de EU hoopt dat andere rijke landen, zoals de VS en Canada, de komende weken toch nog wat extra beloftes doen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld hun bossen beschermen en op die manier CO2 opslaan.

Rusland zou moeten instemmen met het inleveren van uitstootrechten die het land in overvloed heeft. „We moeten creatief omgaan met de mogelijkheden die er nog zijn”, aldus Cramer. Dan is volgens haar een beperking van de uitstoot met 25 procent in 2020, volgens VN-rapporten minimaal nodig, nog haalbaar. Het EU-bod om de eigen inspanningen te verhogen van 20 procent naar 30 procent als andere rijke landen zich ook inzetten, blijft op tafel.

De vraag is of de andere wereldmachten naar Brussel willen luisteren. In Kopenhagen was de onderhandelingspositie zwak, omdat de EU alleen kon vragen en niets kon afdwingen. „In de finale waren we geen speler die nog over de streep getrokken moest worden”, erkent Cramer. „Maar we moeten kijken naar wat we nog wel kunnen doen. Ik ben hoopvol.”

De Zweedse milieuminister Andreas Carlgren kijkt vooral naar de VS. „Ze hebben nu een akkoord met China, India, Brazilië en Zuid-Afrika.” De Amerikaanse senaat zou daarom moeten instemmen met verdergaande klimaatplannen. „De VS staan nu onder druk om echt wat te laten zien.”

Zijn Spaanse collega Teresa Ribera, die over ruim een week het stokje als EU-voorzitter overneemt, deed een oproep aan president Obama. „Hij beschouwt zichzelf als een hoofdrolspeler en dan moet je dat ook waarmaken.” Volgende maand komen de EU-ministers in Sevilla bijeen om hun aanpak verder te bespreken.

De EU heeft een machtsmiddel achter de hand: dreigen met een CO2-taks op importgoederen uit landen die te weinig doen, zoals China. De Franse president Sarkozy heeft daar al voor gepleit, maar Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië voelen er niets voor. „Dat is geen oplossing”, aldus Carlgren. „Wapen-gekletter helpt niet.”