Kabinet: ’eenduidige lijn’ over Afghanistan

Ministers moeten de discussie over de Nederlandse inzet in Afghanistan in de ministerraad voeren en niet openlijk via de media. Dat heeft premier Jan Peter Balkenende vrijdag tegen zijn ministersploeg gezegd.

Verscheidene bewindslieden deden deze week in interviews of via de twitter mee aan de discussie over de vraag wat Nederland moet doen als de huidige missie in Uruzgan in augustus 2010 is afgelopen. Het kabinet wil daarover zo snel mogelijk een besluit nemen, zei Balkenende. Maar het is volgens hem een weerbarstig, complex en politiek gevoelig onderwerp, waarbij behalve snelheid ook zorgvuldigheid is geboden.

„Het is een interne discussie. Dat doen we niet via de media. Dat geldt voor iedereen”, zei Balkenende. De ministers die al uitspraken over de kwestie hebben gedaan, namen volgens hem geen voorschot op de toekomstige rol van Nederland in Afghanistan.

Liberalen zijn het zat

Staatssecretaris Jack de Vries van Defensie, die de afwezige minister Eimert van Middelkoop in de ministerraad verving, las op verzoek van Van Middelkoop in de ministerraad een motie van de VVD voor. Daarin zeggen de liberalen dat ze het spuugzat zijn dat bewindslieden zich openlijk uitlaten over de kwestie. De VVD roept hen op met één mond te spreken, zoals gebruikelijk. In september had premier Jan Peter Balkenende al tegen de ministers gezegd dat ze niet meer mochten speculeren over Uruzgan.

Maar de afgelopen dagen lieten de ministers Wouter Bos (Financiën), Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) en Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) zich toch opnieuw uit. Volgens Balkenende viel dat allemaal nog binnen „de randvoorwaarden” die het kabinet eerder heeft afgesproken.

Balkenende gaf zelf aan dat „tempo geboden is” bij de besluitvorming, maar dat zorgvuldigheid voorop staat. De premier is alleen zelf niet aanwezig bij de komende twee geagendeerde ministerraden en daarna is het Kerstmis. Dat zou betekenen dat een besluit pas in januari genomen kan worden, tenzij het kabinet in december nog een extra ministerraad zou inlassen.

Geen beluit voor een achternamiddag

„Onze bondgenoten weten dat we onze leidende rol in Uruzgan beëindigen”, zei minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken vandaag na Navo-beraad in Brussel. Hij zei begrip te hebben gekregen dat hij op dit moment geen verdere mededelingen kan doen. „Het sturen van Nederlandse militairen is nooit een besluit dat je op een achternamiddag neemt. Als het eerder kan dan 1 maart, is dat prima. Maar ik laat me niet in een tijdsklem zetten die kan leiden tot onzorgvuldige besluitvorming.”

Verhagen zei wel blij te zijn met de versterkingen die andere landen tot dusver hebben toegezegd. De sfeer in het NAVO-beraad was volgens hem die van vastberadenheid en solidariteit. „Het mag duidelijk zijn dat de Taliban geen vrij spel hebben in Afghanistan”.

De ministers van Buitenlandse Zaken steunden geheel de nieuwe aanpak die was geadviseerd door de Amerikaanse generaal Stanley McCrystal. Militairen proberen nu meer steun van de bevolking te winnen. „Dat sluit naadloos aan bij de Nederlandse aanpak”, zei Verhagen.